Donor orqanların bioloji yaşı dəyişə bilər – Harvard tədqiqatı
25.10.2026 08:45

Harvard Universitetində aparılan yeni tədqiqat donor orqanların bioloji yaşının sabit olmadığını və yeni orqanizmin xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq dəyişə bildiyini ortaya qoyub.

 

Aztibb.az "Yeni Şafak" nəşrinə istinadən məlumat verir ki, araşdırma orqanların molekulyar yaşının onları qəbul edən orqanizmin təsiri ilə dəyişə biləcəyini göstərir.

Tədqiqatçılar gənc və yaşlı siçanlar arasında ürək transplantasiyası həyata keçirib, həmçinin insanlarda ürək transplantasiyasından sonra götürülmüş biopsiya nümunələrinin məlumatlarını araşdırıblar. Nəticələr köçürülən orqanların molekulyar yaşının yeni sahibinin orqanizminə uyğunlaşa bildiyini göstərib. Gənc alıcılara köçürülən yaşlı ürəklərdə molekulyar cavanlaşma əlamətləri müşahidə olunub. Yaşlı orqanizmə köçürülən gənc ürəklərdə isə hüceyrə səviyyəsində qocalma prosesinin sürətləndiyi müəyyən edilib.

Məqalə bioRxiv platformasında ilkin elmi nəşr kimi dərc olunduğundan, hələ müstəqil mütəxəssislərin rəyinə əsaslanan elmi ekspertizadan (peer-review) keçməyib. Siçanlar üzərində aparılan təcrübələr və insan biopsiyalarının təhlili mühüm nəticələr ortaya qoysa da, onların klinik praktikada tətbiqi üçün əlavə müstəqil araşdırmalara ehtiyac var.

Bununla belə, əldə olunan nəticələr transplantasiya üçün yararlı donor orqanların dairəsini genişləndirmək potensialına malikdir. Hazırda donor toxumalarının davamlılığı və funksional vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən cərrahlar çox vaxt yaşı 45-dən aşağı olan şəxslərin donor ürəklərinə üstünlük verirlər.

Tədqiqat göstərir ki, yaşlı donordan götürülmüş orqan gənc orqanizmə köçürüldükdən sonra molekulyar cavanlaşma əlamətləri göstərə bilər. Bu prosesdə DNT metilasiyası kimi epigenetik göstəricilərdə dəyişikliklər müşahidə oluna bilər. DNT metilasiyası genlərin fəaliyyətinin tənzimlənməsində iştirak edən mexanizmlərdən biridir.

Yaşlanma ilə əlaqəli bəzi dəyişikliklər qalıcı olsa da, bu ilkin nəticələr gələcəkdə donor orqanların seçilməsi zamanı yaş meyarlarına yenidən baxılması imkanını gündəmə gətirir. Bununla belə, yaşlı donor orqanlarının təhlükəsizliyini, funksional davamlılığını və uzunmüddətli nəticələrini qiymətləndirmək üçün əlavə tədqiqatlar aparılmalıdır.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Ultra emal olunmuş qidalar beyində damar zədələnməsi riskini artıra bilər
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Bakı və Sumqayıtda qripə qarşı peyvəndləmə başlayıb  
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
         Yatmazdan əvvəl qidalanma qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faiz artıra bilər           
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib