Ağrını hiss edən və yarasını sarıyan robotlar  
20.07.2026 16:08

Sinqapur Milli Universitetinin tədqiqatçıları özünü bərpa edə bilən maqnit-elektrik sensor sistemi hazırlayıblar. Bu innovativ cihaz canlı dəri prinsipi ilə işləyir: o, toxunuşları hiss edir, "ağrıya" reaksiya verir və zədələndikdə heç bir kənar müdaxilə olmadan, hətta suyun altında belə özünü yenidən bərpa edir.

 

Aztibb.az-ın www.ndtv.com-a istinadla məlumatına görə, möcüzəvi cihazın daxilində maya bənzər elastik polimer və duru metal naqillər yerləşir. Əgər bu süni dəri qatına iynə batırılarsa və ya kəsilərsə, sistemdəki elektrik müqaviməti kəskin şəkildə dəyişir. Bu dəyişiklik cihaz üçün bir növ "ağrı siqnalı" rolunu oynayır və o, zədələndiyini dərhal anlayır. Ən heyrətamiz məqam isə bundan sonra başlayır: materialın molekulları yenidən bir-birinə bağlanmağa başlayır və sensor öz əvvəlki formasına qayıdır. İynə deşilməsindən sonra bərpa prosesi cəmi bir neçə saniyə çəkir. Daha dərin kəsiklərdə generatesiya üçün yüngülcə sıxmaq kifayətdir və cəmi bir neçə günə cihaz tam funksionallığını bərpa edir. Maraqlıdır ki, bu "sağalma" prosesi suyun altında, havadakından daha sürətli və effektiv baş verir.

 

Bu texnologiyanın digər bir üstünlüyü introduces etdiyi enerji müstəqilliyidir. Cihaz xarici batareyaya və ya naqillərə ehtiyac duymur — o, daxilindəki maqnit və sarğının hərəkəti sayəsində öz elektik enerjisini özü istehsal edir. Cəmi 41 millisaniyə kimi gözqırpımı sürətilə reaksiyası olan sensor minlərlə dəfə zədələnsə və ya uzun müddət suda qalsa bile öz sabitliyini itirmir.

 

Alimlər bu möcüzəvi texnologiyanı artıq iki real prototip üzərində sınaqdan keçiriblər: dalğıclar üçün "ağıllı" əlcək və robot-əl. Ağıllı əlcək dalğıcın əl hərəkətlərini jestlərə çevirərək məlumatları "Bluetooth" vasitəsilə ötürür, zədə aldıqda isə üzərindəki işıqlarla siqnal verir. Robot-əl isə suyun altında əşyaları rahatlıqla tutur və öz daxili vəziyyəti barədə anbaan xəbər verir. Gələcəkdə bu sistemin yumşaq robototexnikada, protezlərdə və geyilə bilən cihazlarda geniş tətbiqi planlaşdırılır. Beləliklə, texnika da canlı toxuma kimi ətraf mühiti hiss edəcək, nasazlığı özü təsbit edəcək və öz-özünə "müalicə" olunacaq.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Çində Avrasiya Konqresində uşaqların neyroinkişaf sağlamlığında erkən aşkarlama və kompleks reabilitasiya üzrə beynəlxalq yanaşma əsas müzakirə mövzusu oldu
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub