Ağrını hiss edən və yarasını sarıyan robotlar  
20.07.2026 16:08

Sinqapur Milli Universitetinin tədqiqatçıları özünü bərpa edə bilən maqnit-elektrik sensor sistemi hazırlayıblar. Bu innovativ cihaz canlı dəri prinsipi ilə işləyir: o, toxunuşları hiss edir, "ağrıya" reaksiya verir və zədələndikdə heç bir kənar müdaxilə olmadan, hətta suyun altında belə özünü yenidən bərpa edir.

 

Aztibb.az-ın www.ndtv.com-a istinadla məlumatına görə, möcüzəvi cihazın daxilində maya bənzər elastik polimer və duru metal naqillər yerləşir. Əgər bu süni dəri qatına iynə batırılarsa və ya kəsilərsə, sistemdəki elektrik müqaviməti kəskin şəkildə dəyişir. Bu dəyişiklik cihaz üçün bir növ "ağrı siqnalı" rolunu oynayır və o, zədələndiyini dərhal anlayır. Ən heyrətamiz məqam isə bundan sonra başlayır: materialın molekulları yenidən bir-birinə bağlanmağa başlayır və sensor öz əvvəlki formasına qayıdır. İynə deşilməsindən sonra bərpa prosesi cəmi bir neçə saniyə çəkir. Daha dərin kəsiklərdə generatesiya üçün yüngülcə sıxmaq kifayətdir və cəmi bir neçə günə cihaz tam funksionallığını bərpa edir. Maraqlıdır ki, bu "sağalma" prosesi suyun altında, havadakından daha sürətli və effektiv baş verir.

 

Bu texnologiyanın digər bir üstünlüyü introduces etdiyi enerji müstəqilliyidir. Cihaz xarici batareyaya və ya naqillərə ehtiyac duymur — o, daxilindəki maqnit və sarğının hərəkəti sayəsində öz elektik enerjisini özü istehsal edir. Cəmi 41 millisaniyə kimi gözqırpımı sürətilə reaksiyası olan sensor minlərlə dəfə zədələnsə və ya uzun müddət suda qalsa bile öz sabitliyini itirmir.

 

Alimlər bu möcüzəvi texnologiyanı artıq iki real prototip üzərində sınaqdan keçiriblər: dalğıclar üçün "ağıllı" əlcək və robot-əl. Ağıllı əlcək dalğıcın əl hərəkətlərini jestlərə çevirərək məlumatları "Bluetooth" vasitəsilə ötürür, zədə aldıqda isə üzərindəki işıqlarla siqnal verir. Robot-əl isə suyun altında əşyaları rahatlıqla tutur və öz daxili vəziyyəti barədə anbaan xəbər verir. Gələcəkdə bu sistemin yumşaq robototexnikada, protezlərdə və geyilə bilən cihazlarda geniş tətbiqi planlaşdırılır. Beləliklə, texnika da canlı toxuma kimi ətraf mühiti hiss edəcək, nasazlığı özü təsbit edəcək və öz-özünə "müalicə" olunacaq.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır