Son həftələr hantavirusla bağlı xəbərlər informasiya məkanında geniş müzakirə olunur. Avropa mediası ölüm halları ilə nəticələnən yoluxmalar barədə məlumat yayır, internetdə isə əvvəllər məlum olmayan ştamlar və onların qeyri-adi xüsusiyyətləri barədə müzakirələr aparılır.
Aztibb.az "Arqumenti i faktı" nəşrində dərc olunan məqaləni ixtisarla təqdim edir:
Belə fərziyyə var ki, Qərb enerji böhranı fonunda hantavirus mövzusunu şişirdir. Hazırkı virus ştamı 2018-ci ildə qeydə alınmış törədici ilə demək olar ki, 99 faiz eynidir.
“Hantavirus ətrafındakı isteriya şişirdilib, lakin bu mövzu Böyük Britaniya və Avropa İttifaqında enerji lokdaunlarını əsaslandırmaq üçün istifadə oluna bilər”, – deyə Rusiya Prezidentinin investisiya-iqtisadi əməkdaşlıq üzrə xüsusi nümayəndəsi Kirill Dmitriyev bildirib.
Mütəxəssislərin fikrincə, Hantavirus infeksiyası yeni təhlükə deyil. Viruslar ilk dəfə ötən əsrin ortalarında təsvir olunub.
Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin “Kimya və biotexnologiya” kafedrasının baş elmi işçisi, tibb elmləri namizədi Valeri Litvinov bildirib ki, hantaviruslar geniş patogen ailəsidir və onların hər biri insanlarda müxtəlif xəstəlik formaları yarada bilir.
Onun sözlərinə görə, bəzi hantaviruslar uzaq şərq qızdırmasına səbəb olur. Bu xəstəliyin əsas əlaməti damar divarlarının zədələnməsi nəticəsində dəridə yaranan xırda qan sızmalarıdır.
Digər virus növü isə böyrək sindromlu hemorragik qızdırma yaradır. Bu zaman xəstədə yüksək hərarət, bel nahiyəsində güclü ağrılar meydana çıxır və sidikdə qan aşkarlanır. Ekspert qeyd edib ki, Rusiyada əsasən bu variant yayılıb və vaxtında müalicə aparıldıqda xəstələrin böyük əksəriyyəti tam sağalır.
Valeri Litvinov vurğulayıb ki, virus təbiətdən heç vaxt yox olmayıb. Onun əsas daşıyıcıları gəmiricilərdir. Heyvanların özləri xəstələnməsə də, infeksiya mənbəyi olaraq qalırlar.
İnsanlar əsasən gəmiricilərdən yoluxur, lakin xəstəlik adətən insandan insana keçmir.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, Hantavirus infeksiyasına yoluxmanın əsas yolu tozun tənəffüs edilməsidir. Virus qurumuş gəmirici ifrazatlarının mikroskopik hissəcikləri havaya qarışdıqda insan orqanizminə daxil olur.
Alimlər bildirirlər ki, yoluxma daha çox zirzəmilərdə, anbar və tərəvəz saxlanılan quyularda, eləcə də meşəlik ərazilərdə göbələk və giləmeyvə toplanarkən baş verir. Belə ki, məhsulların üzərində siçan və digər gəmiricilərin ifrazatları qala bilər.
Valeri Litvinov qeyd edib ki, “Belə tozun nəfəs yolu ilə qəbul edilməsi infeksiyanın ötürülməsinə səbəb olur. Dişləmə yolu ilə yoluxma da mümkündür, lakin bu, çox nadir hallarda baş verir”.
Ekspertin sözlərinə görə, xəstəliyin pik dövrü yayın sonu və payız aylarına təsadüf edir. Bu dövrdə həm məhsul yığımı intensivləşir, həm də gəmiricilərin çoxalma mövsümü başlayır. Dünyada hər il bu tip yoluxma halları qeydə alınır.
Orqanizmə daxil olduqdan sonra hantavirus əsasən damarların daxili qatını təşkil edən endotel hüceyrələrini hədəf alır. Xüsusilə kapilyar şəbəkəsi zəngin olan orqanlar zərər görür. İlk növbədə böyrəklər və ağciyərlər, daha nadir hallarda isə beyin təsirlənir.
Valeri Litvinov vurğulayıb ki, bu virus ailəsinin əksər nümayəndələri nisbətən “mülayim” xarakter daşıyır və yüksək ölüm göstəricisi onlar üçün tipik deyil. Bununla belə, virusu tam təhlükəsiz hesab etmək olmaz. Xüsusilə Şəkərli diabet kimi ağır xroniki xəstəlikləri olan insanlarda ciddi fəsadlar və hətta ölüm riski yarana bilər.
