Alimlər iqlim dəyişikliyinin torpaqlara, su obyektlərinə və bitki örtüyünə təsirini təhlil etməyə qadir olan unikal rəqəmsal model hazırlayıblar.

Aztibb.az TASS-a istinadən yazır ki, Moskva Dövlət Universiteti və Rusiya Elmlər Akademiyasının birgə əməkdaşlığı ilə yaradılmış TerM modeli iqlim amillərinin ekosistemlərə təsirini yüksək dəqiqliklə proqnozlaşdırmağa imkan verir və milli iqlim monitorinqi sisteminin bir hissəsinə çevriləcək.

TerM modelinin yaradılması məlumatları adi kompüterlərdən minlərlə dəfə tez emal edən “Lomonosov-2” superkompüterinin istifadəsi sayəsində mümkün olub. Model iqlim dəyişikliyini dəqiq proqnozlaşdırmaq, o cümlədən torpağın aktiv qatında lokal proseslərin təhlili üçün nəzərdə tutulub.

TerM təkcə əsas iqlim proseslərini deyil, həm də ərazilərin yerli xüsusiyyətlərini nəzərə almağa imkan verir ki, bu da proqnozları daha dəqiq edir. Alimlər modelin effektivliyini artırmaq üçün daim təkmilləşdirildiyini vurğulayırlar.

TerM modelinə əlavə olaraq, tədqiqatçılar şəhərlərdə temperatur anomaliyalarını təhlil etmək üçün nəzərdə tutulmuş yeni AI sistemi üzərində işləyirlər. Bu inkişaf temperatur dəyişiklikləri xəritələrini yaratmağa və onların meqapolislərin sakinlərinin sağlamlığına təsirini təhlil etməyə imkan verir. Sistemin ilk versiyası artıq Moskvanın mərkəzində uğurla sınaqdan keçirilib və bütün paytaxt aqlomerasiyası üçün dəyişdirilib.

Hər iki inkişaf – TerM modeli və şəhər temperaturlarının təhlili sistemi – müasir texnologiyaların ekoloji problemlərin həllinə və iqlim dəyişikliyini proqnozlaşdırmağa necə kömək etdiyini nümayiş etdirir. Bu nailiyyətlər ətraf mühitin sağlamlıq və ekoloji monitorinqinin və təbii ehtiyatların idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımdır.