Serotoninin motor funksiyalarının bərpasına təsiri təsdiqlənib - TƏDQİQAT
31.03.2025 21:17

Sirius Elm və Texnologiya Universitetinin mütəxəssisləri onurğa beyni zədələrindən sonra motor funksiyalarının bərpasında neyrotransmitter serotoninin əsas rol oynadığını təsdiqləyən araşdırma aparıblar.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, TASS bu barədə Sirius federal ərazisinin mətbuat xidmətinə istinadən məlumat yayıb. Əldə edilən nəticələr onurğa zədələrinin müalicəsi üçün yeni metodların inkişafına potensial olaraq töhfə verə bilər.

 

Hazırda, onurğa beyni zədələrindən sonra motor fəaliyyətinin tam bərpası üçün kifayət qədər təsirli üsullar yoxdur. Bununla belə, serotoninin sinir toxumasının bərpası proseslərində mühüm rol oynadığı məlumdur. Bu, bədəndə istehsal olunan və həm mərkəzi sinir sistemində (CNS) bir nörotransmitter, həm də mədə-bağırsaq traktında bir hormon kimi fəaliyyət göstərə bilən bir maddədir. Serotonin hormonunun təsirləri kifayət qədər yaxşı öyrənilmiş olsa da, neyrotransmitter serotoninin neyrotravmadan sağalmaya təsiri hələ də tədqiqat mövzusudur. Sirius alimləri bu prosesi öyrənmək üçün eksperimentlər aparıblar.

 

Tədqiqatçıların təqdim etdiyi məlumatlara görə, serotonin zədələnmiş neyron şəbəkələrinin bərpası üçün mexanizmləri işə salmağa, yeni sinir əlaqələrinin yaranmasına kömək etməyə və hüceyrələr arasında siqnalların ötürülməsini yaxşılaşdırmağa qadirdir. Mütəxəssislər iş zamanı laboratoriya heyvanlarında onurğa beyninin zədələnməsini modelləşdirib və motor funksiyalarının bərpasının dinamikasını müşahidə ediblər. Eksperimental heyvanların bir qrupu genetik cəhətdən qüsurlu olan mərkəzi sinir sistemində serotonini sintez etmək qabiliyyətinə malik idi, digər qrup heyvanlar isə nəzarət funksiyasını yerinə yetiriblər və bu cür müdaxilələrə məruz qalmayıblar.

 

Təcrübənin nəticələri göstərdi ki, normal serotonin səviyyəsinə malik siçovullar zədədən xeyli tez və daha uğurla sağalırlar. Onlar hərəkətlərin təkmilləşdirilmiş koordinasiyasını nümayiş etdirdilər, maneələri inamla dəf etdilər və əzələ tonusunu bərpa edirlər.

 

Tapıntılar onurğa beyni zədəsi olan xəstələr üçün yeni farmakoloji müalicə üsullarının işlənib hazırlanmasının zəruriliyini vurğulayır. Xüsusilə, mütəxəssislər motor və duyğu funksiyalarını bərpa etməyə kömək edən serotonergik təsiri olan dərmanların yaradılması imkanlarını nəzərdən keçirirlər. Belə dərmanların onurğa beyninin elektrik stimullaşdırılması üsulları ilə birgə istifadəsi neyrotravması olan xəstələrin reabilitasiyasının effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyi gözlənilir.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır