Serotoninin motor funksiyalarının bərpasına təsiri təsdiqlənib - TƏDQİQAT
31.03.2025 21:17

Sirius Elm və Texnologiya Universitetinin mütəxəssisləri onurğa beyni zədələrindən sonra motor funksiyalarının bərpasında neyrotransmitter serotoninin əsas rol oynadığını təsdiqləyən araşdırma aparıblar.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, TASS bu barədə Sirius federal ərazisinin mətbuat xidmətinə istinadən məlumat yayıb. Əldə edilən nəticələr onurğa zədələrinin müalicəsi üçün yeni metodların inkişafına potensial olaraq töhfə verə bilər.

 

Hazırda, onurğa beyni zədələrindən sonra motor fəaliyyətinin tam bərpası üçün kifayət qədər təsirli üsullar yoxdur. Bununla belə, serotoninin sinir toxumasının bərpası proseslərində mühüm rol oynadığı məlumdur. Bu, bədəndə istehsal olunan və həm mərkəzi sinir sistemində (CNS) bir nörotransmitter, həm də mədə-bağırsaq traktında bir hormon kimi fəaliyyət göstərə bilən bir maddədir. Serotonin hormonunun təsirləri kifayət qədər yaxşı öyrənilmiş olsa da, neyrotransmitter serotoninin neyrotravmadan sağalmaya təsiri hələ də tədqiqat mövzusudur. Sirius alimləri bu prosesi öyrənmək üçün eksperimentlər aparıblar.

 

Tədqiqatçıların təqdim etdiyi məlumatlara görə, serotonin zədələnmiş neyron şəbəkələrinin bərpası üçün mexanizmləri işə salmağa, yeni sinir əlaqələrinin yaranmasına kömək etməyə və hüceyrələr arasında siqnalların ötürülməsini yaxşılaşdırmağa qadirdir. Mütəxəssislər iş zamanı laboratoriya heyvanlarında onurğa beyninin zədələnməsini modelləşdirib və motor funksiyalarının bərpasının dinamikasını müşahidə ediblər. Eksperimental heyvanların bir qrupu genetik cəhətdən qüsurlu olan mərkəzi sinir sistemində serotonini sintez etmək qabiliyyətinə malik idi, digər qrup heyvanlar isə nəzarət funksiyasını yerinə yetiriblər və bu cür müdaxilələrə məruz qalmayıblar.

 

Təcrübənin nəticələri göstərdi ki, normal serotonin səviyyəsinə malik siçovullar zədədən xeyli tez və daha uğurla sağalırlar. Onlar hərəkətlərin təkmilləşdirilmiş koordinasiyasını nümayiş etdirdilər, maneələri inamla dəf etdilər və əzələ tonusunu bərpa edirlər.

 

Tapıntılar onurğa beyni zədəsi olan xəstələr üçün yeni farmakoloji müalicə üsullarının işlənib hazırlanmasının zəruriliyini vurğulayır. Xüsusilə, mütəxəssislər motor və duyğu funksiyalarını bərpa etməyə kömək edən serotonergik təsiri olan dərmanların yaradılması imkanlarını nəzərdən keçirirlər. Belə dərmanların onurğa beyninin elektrik stimullaşdırılması üsulları ilə birgə istifadəsi neyrotravması olan xəstələrin reabilitasiyasının effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyi gözlənilir.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
The Lancet: Dünyada təxminən 1,2 milyard insan psixi pozuntulardan əziyyət çəkir
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
 Yardımlı rayonunda “Dərsimiz Sağlamlıq” adlı maarifləndirici görüş keçirilib   
Azərbaycan Dənizçilik Kollecində “Özünü QİÇS-dən qoru” adlı maarifləndirmə aksiyası təşkil edilib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib   
Revmatoid artritlə mübarizədə ümidverici yeni vasitə aşkar edilib