Serotoninin motor funksiyalarının bərpasına təsiri təsdiqlənib - TƏDQİQAT
31.03.2025 21:17

Sirius Elm və Texnologiya Universitetinin mütəxəssisləri onurğa beyni zədələrindən sonra motor funksiyalarının bərpasında neyrotransmitter serotoninin əsas rol oynadığını təsdiqləyən araşdırma aparıblar.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, TASS bu barədə Sirius federal ərazisinin mətbuat xidmətinə istinadən məlumat yayıb. Əldə edilən nəticələr onurğa zədələrinin müalicəsi üçün yeni metodların inkişafına potensial olaraq töhfə verə bilər.

 

Hazırda, onurğa beyni zədələrindən sonra motor fəaliyyətinin tam bərpası üçün kifayət qədər təsirli üsullar yoxdur. Bununla belə, serotoninin sinir toxumasının bərpası proseslərində mühüm rol oynadığı məlumdur. Bu, bədəndə istehsal olunan və həm mərkəzi sinir sistemində (CNS) bir nörotransmitter, həm də mədə-bağırsaq traktında bir hormon kimi fəaliyyət göstərə bilən bir maddədir. Serotonin hormonunun təsirləri kifayət qədər yaxşı öyrənilmiş olsa da, neyrotransmitter serotoninin neyrotravmadan sağalmaya təsiri hələ də tədqiqat mövzusudur. Sirius alimləri bu prosesi öyrənmək üçün eksperimentlər aparıblar.

 

Tədqiqatçıların təqdim etdiyi məlumatlara görə, serotonin zədələnmiş neyron şəbəkələrinin bərpası üçün mexanizmləri işə salmağa, yeni sinir əlaqələrinin yaranmasına kömək etməyə və hüceyrələr arasında siqnalların ötürülməsini yaxşılaşdırmağa qadirdir. Mütəxəssislər iş zamanı laboratoriya heyvanlarında onurğa beyninin zədələnməsini modelləşdirib və motor funksiyalarının bərpasının dinamikasını müşahidə ediblər. Eksperimental heyvanların bir qrupu genetik cəhətdən qüsurlu olan mərkəzi sinir sistemində serotonini sintez etmək qabiliyyətinə malik idi, digər qrup heyvanlar isə nəzarət funksiyasını yerinə yetiriblər və bu cür müdaxilələrə məruz qalmayıblar.

 

Təcrübənin nəticələri göstərdi ki, normal serotonin səviyyəsinə malik siçovullar zədədən xeyli tez və daha uğurla sağalırlar. Onlar hərəkətlərin təkmilləşdirilmiş koordinasiyasını nümayiş etdirdilər, maneələri inamla dəf etdilər və əzələ tonusunu bərpa edirlər.

 

Tapıntılar onurğa beyni zədəsi olan xəstələr üçün yeni farmakoloji müalicə üsullarının işlənib hazırlanmasının zəruriliyini vurğulayır. Xüsusilə, mütəxəssislər motor və duyğu funksiyalarını bərpa etməyə kömək edən serotonergik təsiri olan dərmanların yaradılması imkanlarını nəzərdən keçirirlər. Belə dərmanların onurğa beyninin elektrik stimullaşdırılması üsulları ilə birgə istifadəsi neyrotravması olan xəstələrin reabilitasiyasının effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra biləcəyi gözlənilir.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında uğurlu diz protezi əməliyyatı icra olunub   
Milli Oftalmologiya Mərkəzinin Səyyar Avtomobil Klinikası tərəfindən Xocasən qəsəbəsində tibbi aksiya keçirilib
Hövsan Tibb Mərkəzinin həkimi Adil Qubadov vəfat edib
 Türkiyə Respublikasının Tokat Qaziosmanpaşa Universitetinin əməkdaşı ATU-da təcrübə keçib   
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında Beynəlxalq Tibb Bacıları Günü münasibətilə tədbir keçirilib
 Azərbaycan urologiyasının tarixində ilk dəfə həkimlərimiz beynəlxalq kongres nəzdində ayrıca sessiya təşkil ediblər   
Şahbuz rayonunun Kolanı kəndində tibbi aksiya
Teymur Musayev Müqəddəs Vatikanın “Bambino Gesu” Pediatrik Xəstəxanasının prezidenti ilə görüşüb
Naxçıvanda tanınmış həkim vəfat edib
Pirallahı Tibb Mərkəzi tərəfindən Ümummilli Liderin 103-cü ildönümünə həsr olunan velomarafon təşkil edilib
 Həkim və feldşerlər üçün təlim: “Onurğa və ətrafların travmaları zamanı immobilizasiya qaydaları”    
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu cərrahi müdaxilə
 Heyvanların identifikasiyası: Fermadan süfrəyə təhlükəsiz izləmə   
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin radioloqu Çində beynəlxalq konfransda iştirak edib
Sabunçu Tibb Mərkəzində Ulu Öndər Heydər Əliyevin xatirəsi anılıb