Heç kimə sirr deyil ki, insanlar fərqli yaşlanır. Bəziləri qocalığa qədər gənc qalır, bəziləri isə artıq qırx yaşında təcrübəli pensiyaçılara bənzəyir. Alimlərin xüsusi bir termini var - bioloji yaş. Onu necə ölçmək olar və hansı üsullar bioloji saatın əqrəblərini geriyə çəkməsələr, heç olmasa onları yavaşlatmağa imkan verir?

Aztibb.az xəbər verir ki, bu barədə “Arqumentı i faktı” nəşrinə A.V adına Rusiya Elmi Cərrahiyyə Mərkəzinin direktor müavini tibb üzrə fəlsəfə doktoru tibb elmləri namizədi İlya Eremin məlumat verib.

Bioloji yaşı təxmin etməyin ən doğru və ümumi üsulu telomer uzunluğunu təyin etməkdir. Bir damardan qan testində lökositlərin son hissələrinin orta uzunluğu araşdırılır. Bu test bir çox laboratoriyalarda aparılır. Bu gün əsas vəzifə bu texnikanın mümkün qədər əlçatan olması üçün onun dəyərini azaltmaqdır.

Analitik üsullar da işlənib hazırlanmışdır (bioloji yaş hesablayıcıları deyilir.) Onlar hesablama üçün laboratoriya sınaqlarının nəticələrindən (müxtəlif kalkulyatorlarda onların sayı dəyişir) və müxtəlif fiziki parametrlərdən (cins, boy, çəki, elektrik keçiriciliyi və toxuma müqaviməti) istifadə edirlər. Hazırda universal, əlçatan kalkulyatorun yaradılması üzərində iş aparılır.

Artıq bu gün həmkarlarımız bioloji yaşın azaldılmasında unikal təcrübəyə malikdirlər. İki il ərzində pozulmuş prosesləri düzəltməyə yönəlmiş fərdi hazırlanmış kompleks proqramların istifadəsi bioloji yaşın 3-8 il, bəzi hallarda isə 10-15 ilə qədər azalmasına səbəb olur.

Bu təsirlər nələrdir?

Xəstənin özü həyat tərzini düzəltməklə çox şey edə bilər. Məsələn, hər kəs üçün mövcud olan üsullar telomerləri uzada bilər - gündəlik aerobik məşq (gündə ən azı 30 dəqiqə. Marafonlara qaçmaq lazım deyil - sadəcə intensiv templə gəzmək kifayətdir). Fasiləli oruc tutmaq (gündə 8 saat yemək yeyə bilərsiniz, 16 saat yeməkdən imtina edə bilərsiniz), həmçinin baroterapiya (oksigenə məruz qalma) da bioloji yaşınızı azalda bilər.

Yaşlanma sürətinə mikorobiomun (bədəndə yaşayan bakteriyaların birliyi) kəmiyyət və ya keyfiyyət tərkibinin pozulması təsir göstərə bilər. Funksional qidalanma, o cümlədən fermentləşdirilmiş qidalar (fermentasiya məhsulları - kefir və digər fermentləşdirilmiş süd məhsulları) və pəhriz lifi mikrobiomu düzəltməyə imkan verir.

Bioloji yaşı düzəltmək, xüsusən də telomerləri uzatmaq üçün dərmanlar da hazırlanır. Əminəm ki, yaxın gələcəkdə onların effektivliyinə dair sübutlarımız olacaq.

Mitoxondrial disfunksiya mexanizminin kəşfi alimləri qocalmış hüceyrələrdən istifadə edə və ya onların fəaliyyətini məhdudlaşdıra bilən xüsusi maddələr hazırlamağa sövq etdi. Bu gün senolitik aktivliyə malik 200-dən çox maddə məlumdur ki, onlar fəal şəkildə təcrübi və klinik tədqiq olunur və onların yaxın gələcəkdə bazara çıxmasını gözləmək olar.