Çox rast gəlinən və dözülməz ağrılara səbəb olan böyrək daşları problemi böyrək itkisinə qədər ciddi nəticələrə səbəb olur.
Aztibb.az “TRT Haber”ə istinadən xəbər verir ki, həkim Tarık Emre Şener böyrək daşı xəstəlikləri ilə bağlı 3 sualı cavablandırıb.
Böyrək daşlarının yaranmasına səbəb nədir?
“Böyrək daşları çox ciddi və ümumi problemdir. Onun əmələ gəlməsinin səbəbi böyrəkdən xaric edilən kalsium, oksalat fosfat və natrium kimi müxtəlif maddələrin o qədər yüksək səviyyəyə çatmasıdır ki, onlar sidikdə həll olunmur. Biz bunu tibb dilində supersaturasiya adlandırırıq. Bütün bu maddələr həll olunmayan miqdarda xaric olunmağa başlayanda, toplayıcı sistem dediyimiz böyrək içərisində içi boş bir quruluşda çökməyə başlayır. Bu yığılma artdıqca zaman keçdikcə əvvəlcə kiçik bir daş parçasına çevrilir. "Sonra böyrək daşları əmələ gəlir ki, bu da böyüyür və klinik problemlər yaradır."
Kimdə daha çox müşahidə olunur?
“Daş daha çox kişilərdə rast gəlinir. Ancaq xəstəliyin yayılması coğrafi xüsusiyyətlərdən, qidalanma vərdişlərindən və genetik faktorlardan ciddi şəkildə təsirlənir. Bundan əlavə, müxtəlif risk faktorları da var. Ailədə daş xəstəliyi olan və ümumi faktorlar dediyimiz təkrar daş xəstəliyi olan xəstələr daha yüksək risk qrupundadırlar. Daş əmələ gəlməsinin daha riskli olduğu müxtəlif xəstəliklər də var. Məsələn, hiperparatireoz, müxtəlif sümük mineral pozğunluqları, polikistik böyrək kimi müxtəlif pozğunluqlar və mədə-bağırsaq sistemində sorulma pozğunluqları... Nadir hallarda da olsa, müxtəlif genetik xəstəliklərin daş əmələ gəlməsini artırdığı məlumdur. Böyrəklərin anadangəlmə anomaliyaları da daş xəstəliyinə tutulma riskini artırır”.
Müalicədən sonra böyrək daşının əmələ gəlməsi təkrarlanırmı?
“Bir dəfə daş xəstəliyinə tutulmuşsansa, ömürlük daş xəstəliyinə tutulmuşsan... Elmi ədəbiyyata görə, daş xəstəliyi olan insanlarda ömür boyu təkrarlanma ehtimalı 50 faizdir. İlk dəfə daş xəstəliyi olan bir xəstədə ilk 5 il ərzində təkrarlanma ehtimalı yüzdə 25 civarındadır. Bu səbəblərə görə daş xəstəliyinin təkrarlana bilən bir xəstəlik olduğunu söyləyə bilərik”.
