Çinin Qinqdao Okean Universitetinin tədqiqatçıları bu ölkədə Min sülaləsindən bəri bir çox xəstəliklərin dərmanı kimi istifadə edilən dəniz onurğasızının müalicəvi xüsusiyyətlərini sübut ediblər.
Aztibb.az “The Journal of Nutrition” jurnalında Şərq təbabətində çox qiymətli hesab olunan dəniz xiyarı ilə bağlı yeni araşdırmaya diqqət çəkib.
Dəniz xiyarı Çin dilində "şəfaçı dəniz sehrbazı" deməkdir. Çində dəniz xiyarının xüsusiyyətləri müalicəvi xüsusiyyətləri ilə tanınan meşə jenşen ilə müqayisə edilir.
Dəniz xiyarı ömür uzadan kimyəvi iksirlərin bir hissəsi sayılır. İmperator Qin Shi Huanq ilə əlaqəli bir əfsanədə hökmdar kimyagərlərini ölümsüzlük iksirini axtarmağa göndərir. Onlardan biri dəniz xiyarının xəstəni sağaltmağa necə kömək etdiyini öz gözləri ilə görür və lazım olanı tapdığına inanır. Təəssüf ki, çarəni imperator sınaya bilmir, saraya qayıtdıqda artıq ölmüş olur.
Dəniz xiyarında zülallar, amin turşuları, vitaminlər və mikroelementlər var. Toxunulmazlığı yaxşılaşdırır, böyrək və qaraciyərin fəaliyyətini normallaşdırır, bağırsaqların və reproduktiv sistemlərin müalicəsində kömək edir, həmçinin xərçəngin qarşısını alır.
Çin təbabətində dəniz xiyarından böyrək çatışmazlığının müalicəsində də istifadə edilib. Müasir tədqiqatlar bu məhsulun aterosklerozun öhdəsindən gəlməyə necə kömək etdiyini ortaya qoyub.
Alimlər dəniz xiyarından olan fosfolipidlərin aterosklerozlu siçanlarda xolesterinin emalına necə təsir etdiyini öyrəniblər. Tədqiqatçılar bu maddələrin məməlilərdə xolesterinin səviyyələrini və növlərini necə tənzimlədiyini anlamaq istəyiblər.
Araşdırma zamanı siçanlar yüksək yağlı pəhrizlər də daxil olmaqla müxtəlif pəhrizlərlə qidalanıb və onlara dəniz xiyarları əlavə edilib.
Alimlər siçanların qaraciyərində və qanında xolesterinin növlərini öyrənmək üçün lipidomikadan istifadə ediblər. Onlar həmçinin xolesterolun emalı ilə əlaqəli genləri təhlil ediblər.
Nəticələr göstərib ki, dəniz xiyarında olan fosfolipidlər aterosklerozlu siçanlarda arterial lövhənin əmələ gəlməsinə əhəmiyyətli dərəcədə maneə törədir. Onlar həmçinin siçanlarda müəyyən xolesterol növlərini azaldır.
Bundan əlavə, dəniz xiyarının fosfolipidləri xolesterolun emalında iştirak edən fermentlərə təsir göstərir və zərərli maddənin bədəndən çıxarılmasına kömək edir.
Tədqiqat göstərir ki, dəniz xiyarından olan fosfolipidlər xolesterolun işlənməsini tənzimləmək və ateroskleroz riskini azaltmaq üçün faydalı ola bilər.
