Bir sual, bir cavab – İnsult beyin, yoxsa damar xəstəliyidir? - aztibb.az AZƏRBAYCANIN SƏHİYYƏ XƏBƏR PORTALI

Bir sual, bir cavab – İnsult beyin, yoxsa damar xəstəliyidir?

21.12.2021 13:48

İnsult çox vaxt beyin xəstəliyi kimi tanınır, lakin bu, damar xəstəliyidir. Əgər cərrahi müdaxilə ediləcəksə, bu, ürək-damar cərrahiyyəsi sahəsindədir.

İnsult əsasən iki səbəbə görə baş verir. Bu beyindəki damarların partlaması nəticəsində qanaxmaya görə ola bilər. Lakin daha çox beyin damarlarının tıxanması və həmin damarla qidalanan nahiyəyə qan axınının kəsilməsi nəticəsində yaranır.

Beyin damarlarının tıxanması da iki səbəbdən baş verir: Ürəkdə əmələ gələn laxta beynə doğru qaçır və keçə bilməyəcək qədər kiçik bir damara çatdıqda, damarı bağlayır. Digər səbəb isə beyni qidalandıran boyun damarlarının daralması və stenozu meydana gətirən yağlı və kalsifikasiyalı strukturların qoparaq gələcəkdə daha nazik damarları blok etməsidir.

Ümumiyyətlə insult çox vaxt beyin xəstəliyi kimi tanınır, lakin bu, damar xəstəliyidir. Əgər cərrahi müdaxilə ediləcəksə, bu, ürək-damar cərrahiyyəsi sahəsindədir.

Şah damarın tıxanması ateroskleroz adlanan bir xəstəlik səbəbindən baş verir. Ürək venasının və ya ayaq venasının tıxanmalarından heç bir fərqi yoxdur. Genetik meyllilik ən vacib səbəblərdən biridir. Əgər yaxın qohumlarınız insult və ya infarkt keçiribsə, siz risk altındasınız. Siqaret çəkmək, yüksək təzyiq, diabet, piylənmə, oturaq həyat tərzi digər risk faktorlarıdır.

Təəssüf ki, şah damarın tıxanması çox vaxt heç bir simptom vermir. İlk simptom insult ola bilər. Bir qolu və ya ayağını, bəzən hər ikisini tuta bilməmə, danışa bilməmə, insult nəticəsində ani korluq meydana gəlir. Bəzən bu əlamətlər yaranır və qısa müddətdə aradan qalxır.

Bu xəstələrdə aparılan müayinələr nəticəsində şah damar darlığı aşkar edilərsə, stent və ya cərrahi əməliyyatla ən qısa zamanda daralma aradan qaldırılmalıdır. Diaqnoz edilə bilən bir xəstəlikdir. Darlığın diaqnozu və stenozun dərəcəsi Doppler dediyimiz ultrasəs ilə boyun səthindən tamamilə görüntülənir. Ancaq stenoz 70 faiz və ya daha çox olarsa, əməliyyat olmadan anjio görüntüləmə aparılmalıdır. Klassik anjiyo, eləcə də kompüter tomoqrafiyası ilə virtual angioqrafiya da edilə bilər.

İnsult sizi ömürlük əlil edəcək bir xəstəlikdir. Tıxanma şikayətlərə səbəb olmayan məkrli xəstəliklərdir. Yaxşı tərəfi odur ki, asanlıqla və ağrısız diaqnoz qoyula bilər. İnsult keçirməzdən əvvəl bir əməliyyatla heç bir daimi əlillik olmadan sağlam bir həyat sürə bilərsiniz.