Nə yeyirsinizsə, onların hamısı sizin əleyhinizə işləyə bilər. Siz necə fikirləşirsiniz, toyuq əti, yumurta, və süd kimi məhsullardan ölmək olarmı?! Əfsuslar olsun ki, bu mümkündür, hərçənd ki, bu məhsullar salmonella mikroblarını saxlayır.
Aztibb.az salmonelloz infesiyasının insan sağlamlığına təhlükələri haqqında məqalədən mühüm məqamları oxucuları üçün paylaşır.
Çiy yumurta sizin sağlamlığınız üçün təhlükəli ola bilər. Yumurta salmonella üçün məskən ola bilər. Məhz buna görə vaxtilə postsovet məkanında uşaqları südlü qayğanaqdan məhrum etdilər.
Qızardılmış toyuq və bişmiş yumurta yedikdən sonra mədədə ağrı, qusma və ishal olduğunu müşahidə etsəniz, bu, salmonella infeksiyası ola bilər.
Diqqət çəkən məqam odur ki, digər bağırsaq infeksiyalarından fərqli olaraq salmonellozu bir növ “kəndli“ xəstəliyi hesab etmək olmaz. O əsas etibarı ilə iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş iri şəhərlərdə rast gəlinir.
Bütövlükdə, diareya sindromu ilə gedən bağırsaq infeksiyaları sağlam olmayan qidalardan keçən ən geniş yayılmış xəstəliklərdir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə bu xəstəliklərlə ildə 500 mln insan xəstələnir, 220 mln-u 5 yaşa qədər uşaqlar təşkil edir. Salmonelloz isə bütün dünyada diareyanın ən çox yayılmış və ondan baş verən ölümün 4 əsas səbəbləridən biri sayılır.
Dünya miqyasında hər il salmonelloz böyük sayda ölümlə nəticələnir. Avropada bu xəstəlik o qədər yayılıb ki, onun bir qədər azalmasının sevincini Avropa Qida Təhlükəsizliyi Təşkilatı Mərkəzinin (EFSA) baş elmi işçisi Marta Hüqas belə bölüşüb: “salmonellozun azalması son 10 ildə qida təhlükəsizliyi sistemində uğurlu hadisədir”.
Salmonelloz veterinar, tibbi-ekoloji və sosial problemli və ən geniş yayılmış zooantroponoz infeksiya kimi onunla mübarizənin çətinliyinə görə özünə bərabəri yoxdur.
Öncədən xəbərdarlıq! Əgər siz özünüzdə və ya yaxınlarınızda bu xəstəlikdən şübhələnirsinizsə, təcili olaraq tibbi yardıma müraciət edin və özbaşına müalicə ciddi ağırlaşmalara səbəb ola bilər!
Salmonelloz – salmonellaların müxtəlif serotipləri tərəfindən törədilən, mədə-bağırsaq traktının zədələnməsi ilə, əsasən qastrointestinal formada, az hallarda isə yayılmış formada cərəyan edən, zoonoz mənşəli kəskin bağırsaq infeksiyasıdır.
Salmonellalar tez-tez məməlilər, quşlar və sürünənlərin bağırsaqlarında olan və adətən yumurta, ət və süd məhsulları daxil olmaqla heyvan mənşəli məhsullar vasitəsi ilə insanlara yayılmış bakteriyalardır.
Daha çox rast gələn salmonellalar: S. enteridis (ağır gedişi şərtləndirən əsas törədici) S. typhimurium, S. heydelberq, S. anatum, S. london, S. moskov, S. infantis, S. newport. Rusiya və ABŞ-da S. enteridis dominant mövqe təşkil edir. Son zamanlar salmonellaların antibiotiklərə yüksək polirezistent ştamları (“qospital ştamlar”) yaranıb.
Salmonellalar ət, süd məhsullarında nəinki qalır, hətta çoxalırlar. Onların məhvi üçün keyfiyyətli termiki emal tələb olunur.
İnfeksiya mənbəyi əsasən quşlar, xüsusən ev quşları (toyuq, hindtoyuğu, ördək), ov quşları, iribuynuzlu mal-qara, donuzlar, itlər, pişiklərdir. Həmçinin amfibiyalar (qurbağalar), reptiliyalar (tısbağalar, kərtənkələlər, ilanlar, iquanlar), kemurqenlər (siçanlar və siçovullar) infeksiyanı yaya bilər.
tibb üzrə fəlsəfə doktoru Elza Orucovanın məqaləsindən
