Heyvanlardan qorxunc virusların insanlara keçməsi qlobal narahatlıq doğurur - Üçüncü yazı - aztibb.az AZƏRBAYCANIN SƏHİYYƏ XƏBƏR PORTALI

Heyvanlardan qorxunc virusların insanlara keçməsi qlobal narahatlıq doğurur - Üçüncü yazı

24.10.2021 11:12

Məlum olduğu kimi, dərinin heyvan orqanizmində rolu böyükdür. Bir sıra xüsusiyyətləri ilə yanaşı dəri həm də İfrazat orqanıdır, orqanizmdə gedən parçalanma proseslərinin son məhsullarının tər və piy vəziləri vasitəsilə xaric olunmasını təmin edir.

Aztibb.az heyvan dərisi vasitəsilə ötürülən bir sıra xəstəliklər haqqında yazını təqdim edir.

Heyvanların dərisində müxtəlif xəstəliklərə səbəb olan patogen mikroorqanizmlərə də rast gəlinir

Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, mikrokokklar, basillər, stafilokokklar, psevdomonaslar, göbələklər və s. dəridə ən çox rast gəlinən mikroorqanizmlərdir. Onlar həmçinin potensial patogenlər hesab olunur. Odur ki, qeyd olunan bu və ya digər patogenlərin dəri və dəri məmulatlarında izlənilməsi və ona nəzarət xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Qarayara xəstəliyi (Anthrax) bakterial mənşəli təhlükəli xəstəlik olmaqla, bir çox heyvan növlərində rast gəlinir. Xəstəlik həm də torpaq infeksiyası olduğu üçün insanlar infeksiyaya torpaqdan da yoluxa bilərlər.

Dermatofitoz (Streptotrixoz, mikotiki dermatit) xəstəliyi qaramalın bel, boyun və baş nahiyəsində ocaqların yaranması ilə özünü göstərir.

Demodikoz (qoturluq) isə dəri örtüyünün tamlığının pozulması ilə iqtisadi zərərə səbəb olan parazitar xəstəlikdir.

Heyvanların dərisi kəsim müəssisələrindən dəri emalı zavoduna təhvil verilməzdən əvvəl günəşdə qurutma, çərçivələrdə havada qurutma, duzlama və soyutma kimi müxtəlif üsullarla ilkin emal olunur. Bu üsullar dərilərin çürüməsinin qarşısını alsa da, bir sıra sağ qalan mikroorqanizmlər dərinin tamlığının pozulmasına səbəb olur, həmçinin insanlar üçün xəstəlik təhlükəsi yaradır. Tam emala məruz qalmış dəri əsasən geyim, ayaqqabı, çanta, kəmər, pul kisəsi və s. kimi məmulatların hazırlanmasında istifadə olunur.

2015-ci ildə Mauritiusda aparılmış elmi araşdırma dəri və sintetik materiallardan hazırlanan əşyaların təhlükəli mikroorqanizmlərin mənbəyi ola biləcəyini göstərdi. Odur ki, hətta hazır dəri məmulatlarının da potensial patogenlərin mənbəyi ola biləcəyi qənaətinə gəlmək olar. Belə ki, efir yağları olmadan emal edilmiş dərilərdə göbələklərin zəif, bakteriyaların isə orta dərəcədə inkişafı müşahidə edilir.

Dəri emalı müəssisələrində çalışan işçilər arasında dəri ilə təmas nəticəsində yaranan kontakt dermatit, qoturluq və dermatofitoz kimi dəri xəstəlikləri geniş yayılır.

Heyvan dərisindən hazırlanan çalğı alətlərinin istifadəsi zamanı qarayaraya yoluxma riskinin çox aşağı olduğu düşünülsə də, Amerikada və dünyanın digər ölkələrində heyvan dərisindən hazırlanmış çalğı alətlərinin istifadəsi ilə qarayara xəstəliyinə məruzqalma halları müşahidə edilib.