Normalda uşaq doğulan zaman böyrək çıxışı 4 mm bərabər olmalıdır, lakin ultrasəs müayinə ilə biz onu dəyərləndiririk ana bətnində və doğulandan sonra, əgər yeni doğulan dönəmdə böyrək çıxışında darlıq varsa, onda 4 mm yox, bu, 5 mm ola bilər, 6 mm ola bilər. Biz onda bunu böyrək hidronefrozu kimi dəyərləndiririk və müşahidəyə alırıq və onun müalicəsi ilə məşğul oluruq.
Təkcə, hidronefroz böyrək çıxışında olan darlıqla deyil, böyrəyin urinar üst sistemində və aşağı alt sistemində, sidik hissəsinə keçid nahiyəsində “uretero vezikal darlıqlar” olur. Eyni zamanda, böyrək genişlənməsi “vezikoureteral refluks” dediyimiz bir patologiya ilə bağlı ola bilər.
Böyrək genişlənməsinin səbəbi aydınlaşdırdıqdan sonra da onun dərman müalicəsi, yaxud cərrahi müdaxilə ilə aradan qaldırmaqla bağlı qərar verilir. Bəzən də bu xəstəlikləri biz heç bir kəsik aparmadan endoskopik yolla aradan götürürük.
Ancaq digər hallarda, yəni sidik kisəsində, sidiyin geriyə axımı ilə bağlı böyrək genişlənməsi varsa, onda biz endoskopik korreksiya edirik.
Bəzən ana bətnində ultrason müayinə ilə müşahidə olunan böyrək genişlənməsi uşaq doğulduqdan sonra bunu dəyərləndirərək müəyyən edirik.
Böyrək genişlənmələri dərəcələrə bölünür. Hansı ki, UPD darlıq dediyimiz 3 dərəcədə, vezikouretral dediyimiz refluya bağlı olan 5 dərəcədə genişlənmə müşahidə olunur. Biz bu dərəcələrə uyğun hidronefrozu dəyərləndirib və onun müalicə taktikalarını seçirik, xəstəliyi konservativ müalicə edək, yoxsa endoskopik müalicə edək və ya açıq cərrahi müalicəsini aparaq.
Bu metodlar hər bir uşaq ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən dəyərləndirilməli və qərar verilməlidir. Əgər düzgün qərar verilərsə, onda xəstəliyi zamanında aradan qaldırmaq olur. Hər hansı bir səhv addım atılarsa orqanın funksiyasını bərpa etmək mümkün olmur. Onun üçün mütəxəssis baxımına, mütəxəssis yardımına və mütəxəssis tövsiyələrinə ehtiyac var.
Bəzən bu xəstələr, uroloji mütəxəssindən kənar bir mütəxəssislər tərəfindən müayinə olunur, düzgün dəyərləndirilmir. “Böyrəkdə bir şiş var, böyük bir patologiyadır və böyrək çıxardılmalıdır”… Əslində heç də elə deyil. Bu uşaq mütəxəssisinə vaxtında göstərildikdə, baxıldıqda və düzgün dəyərləndirildikdə düzgün də müalicə aparılır.
uşaq cərrahı Rafael Soltanov
Aztibb.az
