Alimlər beyin xərçəngi hüceyrələrinin yayılma mexanizmini aşkarlayıblar  
22.11.2026 15:15

Canlı beyin toxumasında qlioblastoma hüceyrələrini izləyən alimlər onların hərəkət istiqamətlərini sürətlə dəyişdirmək qabiliyyətinə malik olduğunu müəyyən ediblər.

 

Aztibb.az healthcare-in-europe.com-a xəbər verir ki, “Nature Communications” jurnalında dərc olunan tədqiqat Uppsala Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb. Tədqiqatçılar “GlioTrace” adlı yeni metod hazırlayıblar. Süni intellekt və avtomatlaşdırılmış mikroskopiya texnologiyalarını birləşdirən bu üsul minlərlə xərçəng hüceyrəsinin canlı beyin toxumasında hərəkətini izləməyə imkan verir. Bu kəşf beyin xərçənginin ən aqressiv formalarından biri olan qlioblastomanın müalicəsində qarşıya çıxan çətinlikləri daha yaxşı anlamağa imkan yaradır.

 

Tədqiqat çərçivəsində altı pasiyentdən götürülmüş qlioblastoma hüceyrələri siçanların beynində yetişdirilib. Daha sonra beyin toxumaları nazik dilimlərə ayrılaraq beş gün ərzində müşahidə edilib. Nəticələr göstərib ki, qlioblastoma hüceyrələri beyində eyni şəkildə yayılmır. Bəzi hüceyrələr qan damarları boyunca hərəkət edir, digərləri isə ətraf toxumalara sərbəst şəkildə yayılır. Alimlər, həmçinin eyni hüceyrənin bir neçə gün ərzində hərəkət istiqamətini və formasını dəyişə bildiyini aşkar ediblər.

 

Tədqiqat zamanı xərçəngə qarşı iki dərman maddəsinin şiş hüceyrələrinin hərəkətini və yayılmasını azaltdığı müəyyənləşib. Lakin dərmanların təsiri müxtəlif pasiyentlərdən əldə edilmiş şiş nümunələrində fərqli olub. Digər təcrübələr isə şüa terapiyası və kimyaterapiyanın birgə tətbiqindən sonra bəzi yüksək invaziv hüceyrələrin payının arta biləcəyini göstərib. Alimlər həmin hüceyrələrin müalicəyə davamlılığı və xəstəliyin təkrarlanmasındakı rolu ilə bağlı əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildiriblər.

 

Alimlər hesab edirlər ki, “GlioTrace” metodu şiş hüceyrələrinin davranışını, ətraf toxumalarla qarşılıqlı əlaqəsini və müalicəyə reaksiyasını daha dərindən öyrənməyə kömək edəcək. Bununla belə, yeni texnologiya hazırda yalnız laboratoriya tədqiqatlarında istifadə olunur və pasiyentlərin müalicəsi ilə bağlı klinik qərarların qəbulunda tətbiq edilmir.

ÇOX OXUNANLAR
1-ci tip diabetin inkişafını gecikdirən dərman ilk dəfə xəstəyə tətbiq edilib
Ürəyin işemik xəstəliyi diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində AKŞ əməliyyatı uğurla icra olunub - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
Rəşad Şolanın yeni cərrahi metodu beynəlxalq konqresdə qalib seçilib
Rəşad Şolanın ixtirası dünyada birinci oldu
Şirvan ŞMX-da ağır əl travması alan pasiyent üzərində uğurlu əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının şöbə rəisi “Certificate of Merit” Fəxri Xidmət Sertifikatı ilə təltif olunub   
Araşdırma: Yüksək dozada Omeqa-3 qəbulu belə yaddaş zəifləməsinin qarşısını almayıb  
TƏBİB: Ötən ay təcili tibbi yardım xidməti tərəfindən 131 305 nəfərə tibbi yardım göstərilib
45 dəqiqəlik mübarizə, bir ömrə verilən ikinci şans – Həkimlər pasiyenti həyata qaytardılar
Ağdərə rayonunun Suqovuşan qəsəbəsində tibbi aksiya: 10 nəfərə zəruri xidmətlər göstərilib
Uşaqlıq qanaxması şikayəti ilə müraciət edən xəstəyə cərrahi müdaxilə həyata keçirilib - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
Dəri altında yaranan şişlik dermoid kista ola bilər
Huawei diabetə nəzarət üçün yeni davamlı qlükoza monitorinq sistemini təqdim edib
Alimlər Altsheymer xəstəliyinin qarşısını ala bilən burun damcısı hazırlayıblar  
ATU Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin hesabat konfransı: “Təbib” İdman-Sağlamlıq Düşərgəsinin 10 illik inkişaf yolu və gələcək hədəfləri