Kişilərin orta yaşda yetkinləşməsi ilə bağlı elmi yanaşma: Həqiqət nə deyir?
07.11.2026 13:46

Kişilərin yalnız orta yaşda “əsl mənada yetkinləşdiyi” fikri elmi həqiqəti həddindən artıq sadələşdirən stereotipdir.

 

Aztibb.az "Psychological Science" nəşrinə istinadən yazır ki, 48 min nəfərdən çox insanın məlumatlarının təhlil edildiyi “When does cognitive functioning peak?” adlı genişmiqyaslı araşdırma beyin və idrak qabiliyyətlərinin vahid bir yaşda yetkinlik zirvəsinə çartworkmadığını sübut edib.

Tədqiqat göstərir ki, fərqli idrak qabiliyyətləri müxtəlif yaş dövrlərində maksimum səviyyəyə çatır. Məlumatı emal etmə sürəti daha erkən yaşlarda zirvəyə çatsa da, işçi yaddaş daha gec yaşlarda formalaşır. Bəzi məntiqi düşünmə və emosiyaları anlama bacarıqları isə 40 yaşa qədər, hətta ondan uzun müddət ərzində inkişaf etməyə davam edə bilər. Lakin bu, 40 yaşlı bir kişinin avtomatik olaraq emosional cəhətdən tam yetkin olması demək deyil, çünki emosiyaların tənzimlənməsi yaş artdıqca xətti şəkildə yaxşılaşmır və şəxsi strategiyalardan asılıdır.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, kişilərin və ya qadınların psixoloji cəhətdən tam yetkinləşdiyi elmi olaraq müəyyən edilmiş dəqiq yaş həddi mövcud deyil. Eyni zamanda, beyinin düz 25 yaşında tam formalaşması ilə bağlı geniş yayılmış məşhur fikir də reallığı xeyli sadələşdirir. Nəticə etibarilə, əqli və emosional qabiliyyətlər ömür boyu dəyişməyə davam edir, zehni inkişafın zirvəsi isə hər hansı təqvim yaşına deyil, fərdi xüsusiyyətlərə əsaslanır.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ağcabədidə arı sancması nəticəsində anafilaktik şok keçirən pasiyent sağlamlığına qovuşub
Alimlər hüceyrələrin keçmişini öyrənməyə imkan verən yeni texnologiya hazırlayıblar
“Qızıl yaşlar” təşəbbüsündə fəallıq göstərən könüllülər təltif olunub
Sinir sistemi sağlamlığı həyat keyfiyyətininin vacib bir hissəsidir
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında xəstəyə uğurla laparoskopik xolesistektomiya əməliyyatı icra olunub
Qaraciyərin 5–6-cı seqmentlərini əhatə edən 15 sm diametrli iri kistanı laparoskopik üsulla aradan qaldırıb
 “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası regionlarda çalışan tibb işçilərini tanıtmaqda davam edir!
 Təcili tibbi yardım briqadasının üzvləri təltif olunublar   
 Ürəyi iki dəfə dayanan şəxsin həyatı xilas edilib   
 Ağdaşın Ağzıbir və Qaradağlı kəndlərində aksiya: Vətəndaşlara 105 tibbi xidmət göstərilib   
 ATU-da orqan donorluğu və transplantasiyanın aktual məsələləri müzakirə olunub   
 AQTİ video-redaktor vəzifəsinə işçi axtarır   
Şəmkir Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında 90 yaşlı pasiyent uğurla əməliyyat olunub
Beyləqanın Aşağı Çəmənli kənd sakinləri üçün səyyar tibbi müayinə təşkil olunub
Xaçmazın Gödəkli kəndində tibbi aksiya: Sakinlərə 80-ə yaxın tibbi xidmət göstərilib