Alimlər bir vaxtlar mümkünsüz hesab edilən istiqamətdə irəliləyiş əldə edirlər. Söhbət canlı hüceyrələrdən və qabaqcıl 3D çap texnologiyasından istifadə etməklə insan gözünün zədələnmiş hissələrinin bərpasından gedir.

Aztibb.az "Scientific Reports"a istinadən yazır ki, Cənubi Koreya və digər ölkələrin tədqiqatçıları insan orqanizmindəki təbii strukturlara mümkün qədər yaxın olan süni göz toxumalarının yaradılması üsullarını inkişaf etdirirlər. Bu nailiyyətlər gələcəkdə korluqdan və ağır göz zədələrindən əziyyət çəkən insanlar üçün yeni müalicə imkanları yarada bilər.

Perspektivli istiqamətlərdən biri bioprintinq texnologiyasıdır. Bu üsul ənənəvi mürəkkəb əvəzinə canlı hüceyrələrdən və xüsusi bioloji materiallardan istifadə edilməsinə əsaslanır. Alimlər təbii toxumaların quruluşunu təqlid etmək üçün hüceyrələri diqqətlə üçölçülü strukturlar şəklində yerləşdirirlər.

Tədqiqatçılar bu texnologiya vasitəsilə buynuz qişa toxumasının, torlu qişa strukturlarının və gözün digər komponentlərinin çap edilməsi imkanlarını araşdırırlar. Buynuz qişa işığın fokuslanmasına kömək edən gözün şəffaf xarici təbəqəsidir. Torlu qişada isə işığı qəbul edən və görmə prosesinin başlanmasını təmin edən xüsusi hüceyrələr yerləşir.

Lakin əsas çətinlik sadəcə gözə bənzəyən struktur yaratmaqdan ibarət deyil. İnsan görməsi milyonlarla ixtisaslaşmış hüceyrənin qarşılıqlı fəaliyyəti sayəsində mümkün olur. Bunlara görmə ilə bağlı məlumatları görmə siniri vasitəsilə beyinə ötürən torlu qişa neyronları da daxildir.

Görmə qabiliyyətini bərpa edə biləcək süni torlu qişanın yaradılması üçün onun hüceyrələri orqanizmdə yaşamalı, işığa reaksiya verməli və pasiyentin mövcud görmə sistemi ilə funksional əlaqələr qurmalıdır.

Bununla yanaşı, alimlər müəyyən xəstəliklər nəticəsində görmə qabiliyyətini itirmiş insanlarda görmə funksiyasının qismən bərpası məqsədilə kök hüceyrə terapiyası, torlu qişa implantları və gen terapiyası üsullarını da araşdırırlar.

Hələlik tam funksional, 3D çap üsulu ilə hazırlanmış insan gözünün uğurla transplantasiyası mümkün olmayıb. Bununla belə, toxuma mühəndisliyi sahəsində əldə olunan irəliləyişlər əvvəllər geri dönməz hesab edilən zədələrin bərpasına dair elmi imkanları genişləndirir.

Uzunmüddətli məqsəd yalnız zədələnmiş toxumanı əvəz etmək deyil, həm də onun bioloji funksiyasını bərpa etməkdir.