Alimlər müəyyən ediblər ki, neyronların yaratdığı elektrik impulslarının yalnız yaranma tezliyi və vaxtı deyil, siqnalın forması da hüceyrənin yaxın keçmişdə aldığı elektrik təsirləri barədə məlumat daşıya bilər.

Aztibb.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, neyrobioloqlar adətən neyron aktivliyini sadə şəkildə, yəni hüceyrənin elektrik impulsu yaradıb-yaratmaması ilə qiymətləndirirlər. Lakin bioRxiv-də yayımlanan və hələ elmi ekspertizadan keçməyən yeni araşdırma göstərir ki, bu yanaşma siqnalın formasındakı bəzi informasiyanı nəzərdən qaçıra bilər.

Tədqiqatçılar siqnalların formasından istifadə etməklə siçan neyronlarının müxtəlif elektrik stimullarını 78,4 faiz dəqiqliklə fərqləndirə biliblər. Siqnalın bəzi xüsusiyyətləri impulsdan əvvəlki təxminən yarım saniyə ərzində hüceyrəyə təsir edən elektrik aktivliyi barədə də məlumat verib. Halbuki elektrik impulsunun özü cəmi bir neçə millisaniyə davam edir.

Siçovullar üzərində aparılan digər müşahidələrdə isə araşdırılan 40 neyronun 30-da eyni hüceyrənin yaratdığı impulsların müxtəlif formalara malik olduğu müəyyənləşdirilib. Əksər hallarda fərqlər kiçik olsa da, bəzi neyronlarda eyni hüceyrədən gələn siqnalların forması müxtəlif neyronların siqnalları qədər fərqlənib.

Araşdırma həmçinin impulsun formasının neyronun ətrafındakı elektrik aktivliyi barədə məlumat verə bildiyini göstərib. Statistik baxımdan əhəmiyyətli əlaqə hüceyrələrin 87–90 faizində müşahidə edilsə də, bu əlaqənin proqnozlaşdırıcı gücü əksər hallarda aşağı olub.

Alimlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr neyronların siqnal formasını digər hüceyrələrə “gizli mesaj” ötürmək üçün dəyişdirdiyini sübut etmir. Tədqiqatın əsas məhdudiyyətlərindən biri də müxtəlif elektrik stimulları ilə aparılan təcrübələrin cəmi iki neyron üzərində həyata keçirilməsidir.

Bununla belə, nəticələr beynin elektrik siqnallarının əvvəl düşünüldüyündən daha çox informasiya daşıya biləcəyinə işarə edir. Bu yanaşma həmçinin beyin fəaliyyətinin öyrənilməsi zamanı neçə fərqli neyronun qeydə alındığının müəyyənləşdirilməsini çətinləşdirə bilər.

Tədqiqat hələ ekspertizasından keçmədiyinə görə nəticələrin digər neyron tiplərində və beynin müxtəlif nahiyələrində nə dərəcədə təkrarlana biləcəyi əlavə araşdırmalarla müəyyənləşdirilməlidir.