ABŞ və Böyük Britaniya alimləri 1-ci tip şəkərli diabetin vahid bir xəstəlik deyil, iki fərqli bioloji mexanizmlə inkişaf edən müstəqil yarımnöv ola biləcəyini müəyyən ediblər.

Aztibbb.az xəbər verir ki, "Diabetologia" jurnalında dərc olunan genişmiqyaslı genom assosiasiyası tədqiqatında (GWAS) 1-ci tip diabetdən əziyyət çəkən 9 000-dən çox pasiyent və 14 000-dən artıq nəzarət qrupu iştirakçısının genetik göstəriciləri təhlil edilib. Nəticələr göstərib ki, xəstəliyin inkişaf riski ilə birbaşa əlaqəli olan HLA-DR3 və HLA-DR4 genetik variantları arasında ciddi molekulyar fərqlər mövcuddur.

Tədqiqatçıların gəldiyi qənaətə görə, bu iki genetik qrupda xəstəliyin bioloji inkişaf yolları tamamilə fərqli immun mexanizmlərlə reallaşır. Belə ki, HLA-DR3 variantı daşıyıcılarında iltihab və allergik reaksiyalara cavabdeh olan toxuma bazofilləri (tutqun hüceyrələr / semiz hüceyrələr) ön plana çıxdığı halda, HLA-DR4 variantında mədəaltı vəzinin beta-hüceyrələrini birbaşa məhv edən T-limfositləri aparıcı rol oynayır. Alimlər qeyd edirlər ki, HLA-DR3 və HLA-DR4 fonunda yaranan 1-ci tip diabet arasındakı genetik fərq şizofreniya ilə bipolyar pozuntu arasındakı fərq qədər dərindir.

Bu kəşf 1-ci tip diabetin təyinatı və müalicəsinə yanaşmanı kökündən dəyişə bilər. Əgər xəstəliyin yaranması müxtəlif patoloji zəncirlərə əsaslanırsa, müalicə və profilaktika üsulları da pasiyentin genetik profilinə uyğun olaraq fərdiləşdirilməlidir. Mütəxəssislər gələcəkdə yeni diabet dərmanlarının kliniki sınaqlarının məhz bu genetik qruplar üzrə ayrıca aparılmasını və xəstəliyin inkişaf riskinin proqnozlaşdırılmasında HLA-DR3/DR4 statusunun mütləq nəzərə alınmasını təklif edirlər.