Demensiyanın inkişaf riskinə təsir edə biləcək həyat tərzi və qidalanma amilləri ilə bağlı yeni araşdırmalar diqqət çəkib. Tədqiqatlar orta yaşda siqaret, diabet və yüksək qan təzyiqindən uzaq durmağın, erkən yaşlarda şəkər qəbulunun məhdudlaşdırılmasının və qida qəbuluna vaxt məhdudiyyəti qoyulmasının mümkün faydalarını göstərib.
Aztibb.az xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada 57 milyondan çox insan demensiya ilə yaşayır. Demensiya hallarının təxminən 60-70 faizini təşkil edən Alzheimer xəstəliyi də daxil olmaqla, risklərin 45 faizə qədərinin dəyişdirilə bilən amillərlə əlaqəli olduğu bildirilir.
12 mindən çox iştirakçının 26 ildən artıq izlənildiyi araşdırmada orta yaşda diabet, yüksək qan təzyiqi və siqaret çəkmə kimi üç risk faktorundan uzaq olan şəxslərdə demensiya ehtimalının daha aşağı olduğu müəyyən edilib. Hər üç risk faktoruna sahib şəxslərdə isə demensiya inkişaf riski 2,69 dəfə yüksək olub. Tədqiqatçılar bu amillərin nəzarətdə saxlanılmasının xəstəliyin başlanmasını 13 ilədək gecikdirə biləcəyini bildiriblər. Bununla belə, araşdırmanın müşahidə xarakterli olduğu və səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyi vurğulanıb.
Digər araşdırmada həyatın ilk 1000 günündə şəkər qəbulunun məhdudlaşdırılması ilə sonrakı yaşlarda Alzheimer xəstəliyi və demensiya riskinin azalması arasında əlaqə aşkarlanıb. 60 mindən çox insanın məlumatlarının təhlili erkən dövrdə şəkər məhdudiyyəti ilə Alzheimer riskinin 46 faiz, bütün səbəblərdən demensiya riskinin isə 27 faiz aşağı olması ilə əlaqəli olduğunu göstərib. Tədqiqatçılar nəticələrin ehtiyatla şərh edilməli olduğunu qeyd edirlər.
50-79 yaş arası artıq çəki və ya piylənməsi olan qadınların iştirak etdiyi kiçik klinik sınaqda isə gündə 8-9 saatlıq qida qəbul pəncərəsi tətbiq edənlərdə 6 aydan sonra yaddaş, öyrənmə və problem həll etmə qabiliyyətlərində yaxşılaşma müşahidə olunub. Tədqiqatçılar nəticələrin ilkin xarakter daşıdığını və vaxt məhdudiyyətli qidalanmanın demensiyanın qarşısını aldığını söyləmək üçün kifayət qədər sübut olmadığını bildiriblər.
Mütəxəssislərin fikrincə, əldə olunan nəticələr ürək-damar sağlamlığının qorunması, balanslı qidalanma və sağlam həyat tərzinin beyin sağlamlığı baxımından da əhəmiyyətini göstərir.
