Xroniki yorğunluq və artıq çəkinin arxasında nə dayanır: Kortizol yüksəkliyi haqqında bilməli olanlar
26.08.2026 16:39

Daimi yorğunluq, kilo alımı, dəri dəyişiklikləri və ya menstruasiya pozğunluğu kimi şikayətlərlə həkimə müraciət edən xəstələrin bir qismində "kortizol yüksəkliyi" (hiperkortizolizm) araşdırılır. Bu əlamətlər sıxlıqla "stres hormonu yüksəldi" şəklində sadələşdirilsə də, klinik mənada əsl hormonal pozğunluq olan Cushing sindromunun xəbərçisi ola bilər.

Aztibb.az xəbər verir ki, Amerikan Endokrin Cəmiyyətinin (Endocrine Society) təlimatlarına əsasən, hiperkortizolizm zamanı geniş klinik əlamətlər spektrləri müşahidə edilir və xəstəlik irəlilədikcə yeni əlamətlərin yaranması riskini artırır.

Kortizol yüksəkliyinin əlamətləri insandan insana dəyişir və adətən yavaş-yavaş irəliləyir. Ən sıx rast gəlinən əlamətlər arasında gövdə bölgəsində kilo alımı, üzdə yuvarlaqlıq ("ay siması"), ensədə yağ yığılması, dəridə nazilmə, asan göyərmə, moruğu rəngli çatlar, əzələ zəifliyi, yüksək təzyiq, qan şəkərinin yüksəlməsi, menstruasiya pozğunluqları, depressiya və yuxu pozğunluqları yer alır. Obezite, depressiya və diabet ümumi populyasiyada da tez-tez görüldüyü üçün diaqnoz qoyulmasını çətinləşdirir.

Diaqnostika prosesində həkimlər əvvəlcə xəstənin dərman tarixçəsini araşdırırlar, çünki tərkibində kortikosteroid olan preparatlar oxşar tabloy səbəb ola bilər. Ardından yüksək həssaslığa malik dörd əsas testdən biri ilə tarama həyata keçirilir. Tək bir təsadüfi kortizol testi diaqnoz üçün kifayət deyil, çünki hormon səviyyələri daimi olaraq dalğalanır.

Kortizol yüksəkliyi şübhəsi adətən təcili vəziyyət deyil və planlı dəyərləndirmə tələb edir. Lakin ani və şiddətli qarın ağrısı, ciddi infeksiya əlamətləri və ya nəzarət olunmayan yüksək qan şəkəri kimi kəskin hallar zamanı təcili tibbi yardım tələb oluna bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!
Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutu pediatr vəzifəsi üzrə həkim axtarır
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Şahbuz rayonunda tibbi aksiya: 32 nəfər müayinədən keçib
Beynəlxalq elmi arenada Azərbaycan imzası: Turner sindromunda uğurlu böyrək transplantasiyası
Lənkəranda İİV-lə bağlı maarifləndirmə işi aparılıb
Laçın RMX-da təlim: “Uşaqlarda qastroenteritlərin düzgün diaqnostikası və müalicəsi” 
Miopiyanın müalicəsində cərrahi yanaşmalar: gözlərinizə yeni perspektiv
Uşaqlarda səslərə və toxunuşa həssaslıq hansı xəstəliklərlə əlaqəlidir? - TƏDQİQAT
I Naxçıvan Beynəlxalq Tibb Günləri keçiriləcək
Tibbi mübahisələrdə həkimin məsuliyyəti necə qiymətləndirilir?