İsa Məsihin dəfnində istifadə olunduğuna inanılan Turin Kəfəni üzərində aparılan yeni genetik araşdırma əsrlər boyu parçanın topladığı bioloji izləri üzə çıxarıb. Alimlər bildirirlər ki, tədqiqat kəfənin həqiqiliyini sübut etməsə də, onun tarix boyu hansı insanlar və mühitlərlə təmasda olduğunu anlamağa imkan verir.
Aztibb.az xəbər verir ki, bununla bağlı tədqiqatın nəticələri "Scientific Reports" elmi jurnalında dərc olunub.
Turin Kəfəni nədir?
Turin Kəfəni (Shroud of Turin) İtaliyanın Turin şəhərində saxlanılan, təxminən 4,4 metr uzunluğunda qədim kətan parçadır. Parçanın üzərində çarmıxa çəkilmiş bir kişinin ön və arxa tərəfdən görünən silueti əks olunub.
Xristianların bir hissəsi hesab edir ki, bu, çarmıxa çəkildikdən sonra İsa Məsihin bədəninə bükülmüş dəfn kəfənidir. Digər alimlər isə onun orta əsrlərdə hazırlanmış dini artefakt olduğunu düşünürlər. Məhz bu səbəbdən Turin Kəfəni onilliklərdir tarixçilərin, arxeoloqların, fiziklərin, kimyaçıların və genetiklərin diqqət mərkəzindədir.
1978-ci ildə kəfəndən rəsmi qaydada nümunələr götürülmüşdü. İndi isə həmin nümunələr müasir DNT analiz üsulları ilə yenidən araşdırılıb.
Araşdırma nəyi üzə çıxardı?
Alimlər DNT-ni əvvəlcədən çoxaltmadan birbaşa oxumağa imkan verən yeni nəsil genetik analiz metodundan istifadə ediblər.
Araşdırma nəticəsində parçanın liflərində müxtəlif insanlara aid mitoxondrial DNT izləri, çoxsaylı bakteriya və göbələklər, eləcə də duzlu mühitdə yaşayan mikroorqanizmlər aşkar olunub.
Bundan başqa, buğda, qarğıdalı, yerkökü, banan və yerfındığı kimi bitkilərə, həmçinin iribuynuzlu mal-qara, donuz, toyuq, it və pişiklərə aid DNT izləri də müəyyən edilib. Hətta Aralıq dənizində yaşayan qırmızı mərcan növünə aid genetik material da aşkarlanıb.
Alimlər hesab edirlər ki, bu izlər kəfənin əsrlər boyu müxtəlif ölkələrdə saxlanıldığını və çoxsaylı insanların əlinə keçdiyini göstərir.
Bəs bu araşdırma kəfənin İsa Məsihə aid olduğunu sübut edirmi? Xeyr.
Tədqiqat müəllifləri xüsusi vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr Turin Kəfəninin nə vaxt hazırlandığını və ya həqiqətən İsa Məsihin dəfnində istifadə olunub-olunmadığını müəyyən etmir.
Bunun səbəbi sadədir. Parça yüz illər ərzində minlərlə insanın toxunduğu, müxtəlif şəraitdə saxlanıldığı üçün onun üzərində çox böyük miqdarda müxtəlif DNT toplanıb. Bu qədər qarışıq genetik material içərisindən ən qədim, orijinal izləri ayırmaq mümkün deyil.
Tədqiqat niyə vacib sayılır?
Araşdırmanın müəlliflərinə görə, əsas nailiyyət Turin Kəfəninin sirrini açmaq deyil, qədim əşyaların DNT vasitəsilə "bioloji tarixini" öyrənməyin mümkün olduğunu göstərməkdir.
Bu üsulla alimlər qədim əlyazmaların, tarixi geyimlərin, mumiyaların və digər artefaktların əsrlər boyu kimlərlə və hansı mühitlərdə təmasda olduğunu müəyyən edə bilərlər.
Alimlər hesab edirlər ki, Turin Kəfəninin mənşəyi və yaşı ilə bağlı mübahisələr hələ uzun müddət davam edəcək. Bununla belə, yeni DNT texnologiyaları sayəsində bu məşhur tarixi əşyanın son əsrlərdə keçdiyi yol və üzərində toplanmış bioloji izlər barədə getdikcə daha dəqiq məlumat əldə etmək mümkün olacaq.
