Süni intellekt körpələrin göz hərəkətlərini analiz edərək autizm riskini illər öncədən müəyyən edə bilər
29.07.2026 11:43

Tibb dünyasında autizmin erkən diaqnostikasında mühüm dönüş yarada biləcək yeni texnologiya hazırlanır. Alimlər süni intellekt alqoritmlərindən istifadə etməklə körpə və azyaşlı uşaqların göz hərəkətlərini mikrosəviyyədə təhlil edərək insan gözünün fərq edə bilməyəcəyi qədər incə göstəriciləri müəyyən ediblər. Araşdırmalar göstərir ki, baxışlarda müşahidə olunan bu gizli nümunələr autizm riskini davranış əlamətləri üzə çıxmazdan xeyli əvvəl proqnozlaşdırmağa imkan verə bilər.

 

Aztibb.az "Biomedya" nəşrinə istinadən yazır ki, ABŞ-ın Vaşinqton Universitetinin Tibb Fakültəsində aparılan tədqiqatlarda süni intellektin mürəkkəb məlumatları emal etmək imkanları yüksək dəqiqlikli göz izləmə texnologiyaları ilə birləşdirilib. Körpələrin vizual stimullara verdiyi reaksiyalar və göz bəbəklərinin millisaniyələr ərzində dəyişən fokuslanma xüsusiyyətləri beynin nevroloji inkişafı haqqında mühüm məlumatlar təqdim edir. Ənənəvi diaqnostik üsullarla adətən yalnız erkən uşaqlıq dövründə müəyyən edilə bilən autizmə meyillilik bu yanaşma sayəsində həyatın ilk aylarında aşkarlana bilər.

 

Erkən diaqnostikanın əsas üstünlüyü inkişaf dəstəyi və müdaxilə proqramlarının daha erkən başlanmasına şərait yaratmasıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, autizm spektr pozuntusu olan uşaqlarda körpəlik və erkən uşaqlıq dövründə tətbiq olunan inkişafyönümlü terapiya proqramları beynin ən yüksək plastiklik dövründə həyata keçirildiyi üçün gələcək inkişaf və həyat keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə bilər. Süni intellekt insanın görə bilmədiyi incə göz hərəkətlərini təhlil edərək erkən diaqnostikaya yeni imkanlar yaradır.

 

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, körpələrin göz hərəkətlərindən əldə olunan məlumatlar gələcəkdə nevroloji inkişafın qiymətləndirilməsində mühüm rol oynaya və rutin skrininq müayinələrinin tərkib hissəsinə çevrilə bilər. Onların fikrincə, baxışlarda gizlənən kiçik dəyişikliklər gələcəyin tibb texnologiyalarında beynin inkişafını anlamaq üçün ən perspektivli biomarkerlərdən biri ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Azərbaycan və Türkiyə şirkətləri səhiyyə menecmenti sahəsində əməkdaşlığa başlayır
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
“Gənc Tibb İşçilərinin Konfransı” layihəsi Qərb bölgəsində davam etdirilib
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu işçi qəbulu elan edir
Bakı Sağlamlıq Mərkəzi tərəfindən Daşkəsəndə tibbi aksiya keçirilib 
Ümumdünya Ağciyər Gününə həsr olunmuş ÖDƏNİŞSİZ MÜAYİNƏ AKSİYASI
Abbas Səhhət adına xəstəxananın tibb bacısı vəfat edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında təlim: “Xəstəxana üzrə kağızsız məlumat mübadiləsi”
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri Norveçdə beynəlxalq tədbirdə iştirak ediblər  
Sabunçu Gənclər Evində “Sülh aylığı” çərçivəsində tədbir keçirilib
Ümumdünya Ürək Gününə həsr olunmuş seminar və “Minimal İnvaziv Mitral Qapaq Təmiri” kursu keçiriləcək
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin “Telesəhər” proqramına müsahibə verib
İki yeni mütəxəssis Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyətə başlayıb
ADHTİ ilə “Azena Creative Agency” arasında tərəfdaşlıq əlaqələri qurulub
ATU-da yeni tədris ilinə hazırlıqla bağlı Rektoryanı Şuranın ilk iclası keçirilib