Araşdırma ürək damarlarında mikroplastikin izlərini üzə çıxardı
17.07.2026 10:29

Plastik tullantılar tamamilə yox olmur, zaman keçdikcə daha kiçik hissəciklərə parçalanır. Bu hissəciklərin ən xırdaları orqanizmin qoruyucu baryerlərini keçərək müxtəlif toxuma və orqanlarda toplana bilir. İtaliya alimlərinin yeni araşdırması göstərib ki, mikroplastik və nanoplastik hissəciklər hətta ürəyi qidalandıran qan damarlarında da mövcud ola bilər.

 

Aztibb.az tədqiqatın dərc edildiyi "European Heart Journal" nəşrinə istinadən yazır ki, tədqiqatın müəlliflərindən, Roma Sapienza Universitetinin alimi Paskuale Paolisso bildirib ki, mikroplastik və nanoplastik hissəciklər nəfəs aldığımız havada, içdiyimiz suda və gündəlik istehlak etdiyimiz bir çox qida məhsullarında mövcuddur. Son illərdə bu hissəciklərin insan qanında, ağciyər toxumasında və hətta ana südündə aşkarlanması onların sağlamlığa mümkün təsiri ilə bağlı narahatlıqları artırıb.

Araşdırmada İtaliyanın iki xəstəxanasında koronar angioqrafiyadan keçən 61 pasiyent iştirak edib. Onlar üç qrupa bölünüblər:

yaxın zamanda infarkt keçirmiş şəxslər;
xroniki işemik ürək xəstəliyi olan pasiyentlər;
koronar damarlarında problem aşkarlanmayan şəxslər.

Qan nümunələri birbaşa ürək əzələsini qidalandıran koronar damarlardan götürülüb və xüsusi laboratoriyalarda mikroplastik hissəciklərin mövcudluğu analiz edilib.

Nəticələrə görə:

infarkt keçirmiş pasiyentlərin 84 faizində mikroplastik hissəciklər aşkar edilib;
xroniki işemik ürək xəstələrinin 40 faizində bu hissəciklər müəyyən olunub;
sağlam koronar damarlara malik şəxslərin isə 32 faizində mikroplastik tapılıb.

İnfarkt keçirmiş şəxslərin qanında daha çox müxtəlif növ plastik hissəcikləri aşkarlanıb. Ən çox rast gəlinən plastik növü polietilen olub. Bu material alış-veriş paketləri, qida qablaşdırmaları və digər gündəlik məişət məhsullarının istehsalında geniş istifadə olunur.

Tədqiqat həmçinin göstərib ki, siqaret çəkmək və çirkli havaya uzunmüddətli məruz qalmaq qanda mikroplastikin aşkarlanma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Siqaret çəkənlərdə bu hissəciklərin qan dövranında olması ehtimalı siqaret çəkməyənlərlə müqayisədə təxminən altı dəfə yüksək olub.

Ən yüksək risk həm siqaret çəkən, həm də yüksək hava çirkliliyi şəraitində yaşayan insanlarda müşahidə edilib. Bu qrupa daxil olan bütün iştirakçıların qanında mikroplastik aşkarlanıb. Halbuki nə siqaret çəkən, nə də ciddi hava çirkliliyinə məruz qalan şəxslər arasında bu göstərici cəmi 12,5 faiz təşkil edib.

Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Emanuele Barbato vurğulayıb ki, əldə olunan nəticələr mikroplastikin infarkta birbaşa səbəb olduğunu sübut etmir. Bununla belə, araşdırma ətraf mühit amilləri, qanda mikroplastikin mövcudluğu və ürək-damar xəstəlikləri arasında güclü əlaqənin olduğunu göstərir. Alimlər bu əlaqənin səbəblərini aydınlaşdırmaq üçün daha genişmiqyaslı tədqiqatların aparılmasının vacibliyini bildirirlər.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Çində Avrasiya Konqresində uşaqların neyroinkişaf sağlamlığında erkən aşkarlama və kompleks reabilitasiya üzrə beynəlxalq yanaşma əsas müzakirə mövzusu oldu
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Hamiləlikdə hemorroy niyə yaranır?
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
13 yaşlı pasiyentdə ağır dərəcəli onurğa əyriliyi uğurla cərrahi yolla aradan qaldırılıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub  
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
 Şirvan Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında osteosintez əməliyyatı uğurla icra olunub