Nevrologiya mütəxəssisi Dr. Nurten Ölməz uzun illər ərzində Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS) xəstəliyinin müalicə seçimlərinin məhdud qaldığını, lakin son dövrlərdə süni intellekt dəstəkli modelləşdirmələr, gen terapiyaları və sinir hüceyrələrini qorumağa yönəlmiş yeni nəsil müalicə üsullarının gələcəyə dair böyük ümidlər verdiyini bildirib.

Aztibb.az “Medimagazin”ə iastinadən yazır ki, ALS-in hərəkət etməyimizi təmin edən motor sinir hüceyrələrini zədələyən, proqressivləşən (irəliləyən) nevroloji xəstəlik olduğunu qeyd edən mütəxəssis, cəmiyyətdə yanlış bilinən bəzi məqamlara aydınlıq gətirib. O, ALS-in bir əzələ xəstəliyi olmadığını, birbaşa motor neyronların patologiyası olduğunu və xəstələrin böyük hissəsində toxunma, ağrı, eləcə də temperatur hissinin tam qorunduğunu vurğulayıb. Xəstəliyin ilk əlamətləri hər fərddə eyni şəkildə başlamır; əldə gücsüzlük, yeriyərkən ayağın ilişməsi, nitq pozuntusu və ya udma çətinliyi ilk siqnallar ola bilər.

Dr. Ölməz ALS-in yalnız yaşlı şəxslərdə görülməsi, xəstələrin heç nə hiss etməməsi və ya intellektual funksiyaların mütləq pozulması barədə fikirlərin həqiqəti əks etdirmədiyini diqqətə çatdırıb: "Hər bir pasiyentin qısa müddətdə bütün funksiyalarını itirməsi qaçılmaz deyil, çünki xəstəliyin gedişatı və irəliləmə sürəti fərdi xarakter daşıyır. Erkən diaqnostika, müntəzəm təqib və multidissiplinar (çoxsahəli) yanaşma sayəsində xəstələrin həyat keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmaq mümkündür".

Ekspert qeyd edib ki, müalicə prosesində fizioterapiya və reabilitasiya, tənəffüs və qidalanma dəstəyi, nitq köməkçiləri, eləcə də göz hərəkətləri ilə işləyən xüsusi kommunikasiya sistemləri pasiyentin gündəlik həyatını asanlaşdırır. Hərəkət qabiliyyəti azalsa da, ALS xəstələri düşünməyə, hiss etməyə, sevməyə və qərar qəbul etməyə davam edirlər; buna görə də ailə qayğısı, sosial həmrəylik və psixoloji dəstək müalicənin ayrılmaz tərkib hissəsidir.

Son dövrlərdə aparılan klinik araşdırmalar isə birbaşa qüsurlu genləri hədəf alan innovativ gen terapiyalarına və sinir hüceyrələrinin ölümünün qarşısını almağı hədəfləyən neyroprotektiv molekulyar yanaşmalara fokuslanaraq, ALS ilə mübarizədə tamamilə yeni bir mərhələnin əsasını qoyur.