Alimlər beyində yaddaş və eşitmə arasında neyron əlaqə aşkarlayıblar
08.06.2026 13:25

Avstraliyanın Florey Neyrologiya və Ruhi Sağlamlıq İnstitutunun neyrobioloqları beyində yaddaş və eşitmə sistemlərini birləşdirən neyron şəbəkəsini müəyyən ediblər. Kəşf insanın əvvəlki təcrübə və biliklərinin eşitdiyi səsləri necə şərh etdiyini izah etməyə kömək edir.

Aztibb.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Medical Xpress" portalında dərc olunub.

Tədqiqata rəhbərlik edən Lusi Palmer və həmkarları siçanlar üzərində eksperiment aparıblar. Təcrübə zamanı heyvanlar bir-birinə bənzər səsləri ayırd etməyi öyrəniblər: bəzi səslər aktiv reaksiya tələb etdiyi halda, digərləri qarşısında hərəkətsiz qalmalı olublar.

Heyvanlar bu qaydanı mənimsədikdən sonra alimlər düzgün cavablar zamanı beyində baş verən prosesləri təhlil ediblər.

Professor Palmer bildirib: “Biz yaddaş və sensor qavrayış sistemlərini əlaqələndirən uzaq kortikal neyron dövrəsini müəyyən etdik. Nəticələrimiz öyrənmə prosesini və yaddaşın istiqamətləndirdiyi sensor davranışları təmin edən hüceyrə və şəbəkə mexanizmləri haqqında mühüm məlumatlar verir.”

Araşdırmanın əsas nəticəsi ondan ibarət olub ki, yaddaş proseslərində mühüm rol oynayan medial gicgah payının bir hissəsi olan peririnal qabıq düzgün səs reaksiyaları zamanı eşitmə qabığına güclü siqnallar göndərir.

Bu isə göstərir ki, eşitmə sistemi sadəcə səsləri qəbul etmir. O, həmin səslərin mənasını müəyyən etmək üçün yaddaş ehtiyatlarına müraciət edir və əvvəlki təcrübələrdən istifadə edir.

Alimlərin fikrincə, bu mexanizm ümumiləşdirmə fenomenini də izah edir. İnsan və ya heyvan hər dəfə yeni səsi eşitdikdə onun mənasını yenidən öyrənməyə məcbur qalmır. Məsələn, fərqli avtomobil siqnalı eşidildikdə beyin onu əvvəlki təcrübələrlə əlaqələndirərək uyğun davranış modelini tətbiq edir.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, bu kəşf yaddaş pozğunluqlarının, o cümlədən Dementianın öyrənilməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Gələcəkdə əldə olunan biliklər beynin konkret sahələrinə yönəlmiş daha effektiv müalicə üsullarının hazırlanmasına da töhfə verə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub