Alimlər beyində yaddaş və eşitmə arasında neyron əlaqə aşkarlayıblar
08.06.2026 13:25

Avstraliyanın Florey Neyrologiya və Ruhi Sağlamlıq İnstitutunun neyrobioloqları beyində yaddaş və eşitmə sistemlərini birləşdirən neyron şəbəkəsini müəyyən ediblər. Kəşf insanın əvvəlki təcrübə və biliklərinin eşitdiyi səsləri necə şərh etdiyini izah etməyə kömək edir.

Aztibb.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Medical Xpress" portalında dərc olunub.

Tədqiqata rəhbərlik edən Lusi Palmer və həmkarları siçanlar üzərində eksperiment aparıblar. Təcrübə zamanı heyvanlar bir-birinə bənzər səsləri ayırd etməyi öyrəniblər: bəzi səslər aktiv reaksiya tələb etdiyi halda, digərləri qarşısında hərəkətsiz qalmalı olublar.

Heyvanlar bu qaydanı mənimsədikdən sonra alimlər düzgün cavablar zamanı beyində baş verən prosesləri təhlil ediblər.

Professor Palmer bildirib: “Biz yaddaş və sensor qavrayış sistemlərini əlaqələndirən uzaq kortikal neyron dövrəsini müəyyən etdik. Nəticələrimiz öyrənmə prosesini və yaddaşın istiqamətləndirdiyi sensor davranışları təmin edən hüceyrə və şəbəkə mexanizmləri haqqında mühüm məlumatlar verir.”

Araşdırmanın əsas nəticəsi ondan ibarət olub ki, yaddaş proseslərində mühüm rol oynayan medial gicgah payının bir hissəsi olan peririnal qabıq düzgün səs reaksiyaları zamanı eşitmə qabığına güclü siqnallar göndərir.

Bu isə göstərir ki, eşitmə sistemi sadəcə səsləri qəbul etmir. O, həmin səslərin mənasını müəyyən etmək üçün yaddaş ehtiyatlarına müraciət edir və əvvəlki təcrübələrdən istifadə edir.

Alimlərin fikrincə, bu mexanizm ümumiləşdirmə fenomenini də izah edir. İnsan və ya heyvan hər dəfə yeni səsi eşitdikdə onun mənasını yenidən öyrənməyə məcbur qalmır. Məsələn, fərqli avtomobil siqnalı eşidildikdə beyin onu əvvəlki təcrübələrlə əlaqələndirərək uyğun davranış modelini tətbiq edir.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, bu kəşf yaddaş pozğunluqlarının, o cümlədən Dementianın öyrənilməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Gələcəkdə əldə olunan biliklər beynin konkret sahələrinə yönəlmiş daha effektiv müalicə üsullarının hazırlanmasına da töhfə verə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Azərbaycan və Türkiyə şirkətləri səhiyyə menecmenti sahəsində əməkdaşlığa başlayır
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
“Gənc Tibb İşçilərinin Konfransı” layihəsi Qərb bölgəsində davam etdirilib
Ümumdünya Ağciyər Gününə həsr olunmuş ÖDƏNİŞSİZ MÜAYİNƏ AKSİYASI
Sabunçu Gənclər Evində “Sülh aylığı” çərçivəsində tədbir keçirilib
Abbas Səhhət adına xəstəxananın tibb bacısı vəfat edib
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri Norveçdə beynəlxalq tədbirdə iştirak ediblər  
Mərkəzi Gömrük Hospitalında təlim: “Xəstəxana üzrə kağızsız məlumat mübadiləsi”
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin “Telesəhər” proqramına müsahibə verib
Ümumdünya Ürək Gününə həsr olunmuş seminar və “Minimal İnvaziv Mitral Qapaq Təmiri” kursu keçiriləcək
 Gəncə Şəhər Birləşmiş Xəstəxanasının bir qrup əməkdaşı “Gənc Tibb İşçilərinin Konfransı” layihəsində iştirak edib   
İki yeni mütəxəssis Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyətə başlayıb
Naxçıvanda orta tibb işçiləri üçün keçirilən sertifikasiya imtahanının nəticələri açıqlanıb
ADHTİ ilə “Azena Creative Agency” arasında tərəfdaşlıq əlaqələri qurulub