Milyonlarla həkim və xəstə bu gün onun kəşflərindən faydalanır
Sergey Yudin 1927-ci ildə Amerikadan SSRİ-yə qayıdarkən gömrük işçiləri arasında çaşqınlıq yaratmışdı. Xarici dəbdə geyinmiş və mükəmməl ingiliscə danışan həkim, ABŞ-ın ən böyük xəstəxanasında əməliyyatları sayəsində qazandığı pulla aldığı tibbi avadanlıqları özü ilə gətirmişdi. Həmin xəstəxanada ona nüfuzlu bir iş təklif etmişdilər, lakin gənc ondan imtina etmişdi. İnqilabdan əvvəl atasının Moskvadakı Aşağı Ticarət Sıralarının sahibi olduğunu, arvadının milyoner qızı olduğunu və özünün də vaxtilə çar ordusunda xidmət etdiyini əlavə etsəniz, o zaman geri dönmək sadəcə dəlilik olardı.
Ancaq Sergey Sergeyeviç Yudini buna təhrik edən sadəcə sadiq vətənpərvər olması idi.
Aztibb.az tərcüməsində məşhur həkimin taleyi haqqında məqaləni oxucuları üçün təqdim edir:
ABŞ-dan qayıtdıqdan az sonra Yudin N.V.Sklifosovski İnstitutunun baş cərrahı təyin edilir.
O vaxt 96 çarpayılıq bu klinika soba ilə qızdırılan bərbad tikili idi. Üç il ərzində Yudin institutun cərrahiyyə xəstəxanasını və əməliyyat otaqlarını təkcə yerli deyil, həm də bəzi xarici klinikalar arasında ən yaxşısına çevirdi. Sergey Sergeyeviçin əsas fikri ondan ibarət idi ki, onun üçün işləyən cərrahlar ən geniş imkanlara malik olmalıdırlar, özünün dediyi kimi, “polivalent” olmalıdırlar.
Ağ xalatlı musiqçi və rəssam
İnstitut əsl mərkəzə çevrildi. O dövrün rəylər kitabında professorlar Herzen, Vişnevski, Voyno-Yasenetskinin və xarici korifeylərin müsbət qeydləri vardı. Yudinin əməliyyatları ilə bağlı əfsanələr geniş yayıldı: o, insan imkanlarının hüdudlarından kənara çıxan işlər görə bilirdi. Məsələn, o, mədə rezeksiyasını 20-30 dəqiqə ərzində həyata keçirirdi ki, bu əməliyyatı hələ dünyada heç bir cərrah təkrar edə bilməyib. Onu virtuoz pianoçu ilə müqayisə edirdilər və cərrahın özü belə deyirdi: "Mən qarın boşluğunu açıram, əlimi şişin üstünə qoyuram, akkord çalıram və görürəm ki, şiş çıxarılıb". Yudin skripka və gitarada mükəmməl ifa edirdi və kitablarından birini “Mədə cərrahiyyəsinin etüdləri” adlandırmışdı. Rəssamlığa da maraqlı idi. Onun Nesterov və Korinin portretləri hələ də Tretyakov Qalereyasını bəzəyir.
Sergey Sergeyeviçin fəaliyyəti 1930-cu illərdə kadavra qanköçürmə üsulunu təklif edəndə daha çox populyarlıq qazandı. Yudin meyit qanının köçürülməsinə öncülük etdi və bunu ilk dəfə uğurla həyata keçirdi. 1930-cu ildə Yudin Nikolay Sklifosovski İnstitutunda dünyada ilk qan bankını təşkil etdi. O vaxtlar qanı necə saxlamağı bilmirdilər. Birinci Dünya Müharibəsi ərəfəsində edilən kəşf sonradan milyonlarla əsgərin həyatını xilas etdi. Bundan əlavə, Yudin və institutun cərrahlar qrupu cəbhənin ən çətin bölgələrinə gedir, eyni vaxtda 4-5 stolda əməliyyat keçirir və nümayiş etdirirdilər. Onun dahiyanə əlləri minlərlə yaralıya şəfa bəxş edirdi.
İkinci Dünya Müharibəsi zamanı, 1942-ci ilin iyununda Yudin orduya baş cərrah təyin edilir. 1943-cü ildə cərrahiyyə uğurlarına görə Yudin Amerika Cərrahlar Kollecinin və Kral Cərrahlar Kollecinin fəxri təqaüdünə layiq görülür. Yudin həmçinin Beynəlxalq Cərrahlar Kollecinin və Paris, Praqa və Kataloniya cərrahiyyə cəmiyyətlərinin fəxri üzvü, Sorbonna Universitetinin fəxri doktoru olub.
Sergey Sergeyeviçin xarakterində uşaq səmimiyyəti və cəldliyi var idi. O, tərcüməçisiz xarici jurnalistlərlə əlaqə saxlayır, Çörçilə açıqcalar yazır, Yeloxov kafedralında xidmətləri müdafiə edir və Sovet hökumətinin müəyyən fəaliyyətsizliyini tənqid etməkdən qalmırdı... Bu da təbii ki, cəzasız qalmamışdır.
1948-ci ilin sonunda, Yudin ikinci Stalin mükafatına layiq görüldükdən dərhal sonra cərrah casusluq ittihamı ilə həbs edildi.
İntriqa xronikası
Nailiyyətlərinə və populyarlığına baxmayaraq, Yudin 1948-ci il dekabrın 22-də DTK tərəfindən həbs edilir. O, 3 ildən çox məhkəməsiz həbsdə saxlanılır. Adı tibb jurnallarından silinir, təqdim etdiyi məqalələr dərc olunmayır, nəşrləri kitabxanalardan çıxarılır. Lefortovo həbsxanasında təkadamlıq kamerada dindirildikdən və işgəncələrdən sonra məhbus yalnız bir şey istədi: yazmaq imkanı verilsin. Yudin tualet üçün verilən kağız qırıntılarında bir neçə dildə rəqəmlər, qrafiklər və yaddaşdan sitatlar gətirərək elmi məqalələr yazırdı.
Həkim 1952-ci ildə Sibirin Berdsk şəhərinə sürgünə göndərilir. Tezliklə yerli partiya rəhbərlərindən birinin həyat yoldaşı əməliyyat olunur. Yudinin orada işləyən tələbəsi Kremldən edilən zəngə cavab olaraq belə cavab verir: "Ölkənin ən yaxşı cərrah əllərinin sahibi Berdskdədir!" Bu hadisənin ardınca 1953-cü ilin martında İosif Stalinin ölümündən sonra Yudinə Novosibirskdə işləməyə icazə verilir. O, nəinki həvəslə əməliyyat edir, həm də tələbələrlə bir sıra eksperimental işlərə başlayır.
1953-cü ildə Sergey Sergeyeviç reabilitasiya olunur və əvvəlki vəzifəsinə qayıdır. Lakin onun həbsində rolu olan tələbələrindən biri əməkdaşların bir qismini ona qarşı çıxarır. Əməliyyatı mümkün olmayan xəstələri sağlığına qovuşdurmaqla Yudinin ustalıqla apardığı əməliyyatlar onu çəkişmələrdən, qınaqlardan xilas edə bilmədi... 11 ay sonra cərrahların konqresindəki zəfərli çıxışından sonra Yudin ürək tutmasından dünyasını dəyişir.
Yudinin ölümündən sonra onun adını unutmağa çalışdılar, baxmayaraq ki, milyonlarla həkim bu gün onun kəşflərindən istifadə etməyə davam edir. Bu yaxınlarda nəşr olunan kitablar bu görkəmli insanın taleyindən bəhs edir: “Böyük cərrahların obrazları”, “Yudin işi”.
