Nitq qüsurunun əmələgəlmə səbəbləri – Nələrə diqqət edilməli?/Müsahibə
25.03.2021 14:13

Nitq qüsurlarının səbəbləri arasında ilk növbədə doğuş travmaları, ata-ana arasında olan qan qohumluğu, sosial fon, yəni evdə valideynlərin müxtəlif dildə danışması çoxluq təşkil edir.

 

Bu barədə Aztibb.az-a “Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzinin Gəncə filialının loqopedi Bəxtiyar Qasımov müsahibə verib.

 

Daha bir vacib səbəb cizgi filmlərində olan işıq effektləri və hərəkət dinamikasıdır ki, bunlar da nitqin inkşafını ləngidir.

 

- Analar daha çox nələrə diqqət etməlidir?

 

- Analar bir sıra məsələlərdə çox diqqətli olmalıdır:

 

- Uşaq üç aylığında səsə reaksiya vermir, başını çevirmirsə;

 

- 4-6 ayında "b","p" kimi səsləri səsləndirmirsə;

 

-  7 aylığında ətrafa reaksiya vermirsə (yəni uşağa acıqlanan zaman ağlamır, güldürərkən gülmürsə);

 

- 9-10 aylığında kiçik hecaları söyləmirsə, uşaqda nitqin inkşafı ləngiyir, yaxud gələcəkdə qüsurlu nitq formalaşır.

 

- Məlumdur ki, nitqi qüsurlu olan insanlarda özünəinam hissi də zəif olur. Nitq qüsurları nə vaxtdan başlayır? Neçə forması vardır?

 

- Adətən nitqin qüsurlu olmasına uşaq yaşlarda daha çox təsadüf edilir.

 

Uşaqlarda onun bir neçə formasına rast gəlinir:

 

- Alaliya - baş beynin hər hansı bir hissəsinin inkşafdan qalması və yaxud patologiyası səbəbindən nitqin olmaması.

 

- Dizartriya - mərkəzi sinir sistemindəki güclü zədələnmələr nəticəsində baş verir və uşaqlarda tənəffüs zamanı sözün bir hissəsi tamamilə itir. 

 

- Dislaliya - sözlərdə hərflərin istifadəsi dəyişir.

 

Bəzən dizartriyaları dislaliyalarla səhv salırlar, lakin dizatriyalarda sözün bir hissəsi itir, dislaliyalarda isə hərf dəyişdirilir.

 

- Rinolaliya - burun-udlaqda adenoidlər və ya burun çəpərində yaranan əyrilik nəticəsində sait səslər ağızdan yox burundan ifadə olunur (tın-tın danışma).

 

- Loqonevroz (kəkələmə) - söz axını, səs tembri, yaxud heca ritminin pozulmasıdır ki, bu forma getdikcə ağırlaşmağa meyilli olur.

 

- Uşaqlarda nitq qüsurları özünü hansı formada büruzə verir?

 

- İki formada ozünü göstərir: bioloji və sosioloji formada

 

Bioloji forma anadagəlmə olur. Hamiləlik zamanı ananın keçirdiyi infeskion xəstəliklər, doğuş zamanı alınan baş-beyin tramvaları və doğuşdan sora qazanılan xəstəliklər uşaqlarda nitq qüsurlarının yaranmasına gətirib çıxarır.

 

Sosioloji faktorlar isə nitqin düzgün tərbiyə olunmamasıdır.

 

Bunlara aiddir:

 

1. Ailələrdə ikidillilik;

 

2. Uşağın saatlarla televiziya qarşısında vaxt keçirməsi;

 

3. Nənə və babanın uşaqla uşaq dilində danışması və sair.

 

ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun həkim briqadası tərəfindən Laçında kardioloji müayinələr keçirilib
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin şöbə müdiri 
     Yeni Klinikada direktor müavini vəzifəsinə yeni təyinat           
“Xəstəxanadaxili infeksiyaların idarə olunması: Sepsis və antibiotikterapiya” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçiriləcək
Tovuz rayonundan olan şəhid, qazi və aztəminatlı ailələr üçün tibbi aksiya
 Nobel mükafatçısı Əziz Sancar Azərbaycan Tibb Universitetində mühazirə oxuyub   
Azərbaycanda bir nəfərdə
 Elmi-praktik seminar: “Qalxanabənzər vəzin follikulyar düyünlərinin diaqnostika və müalicəsinə müasir yanaşma”    
Süni intellekt və tibbi transhumanizm: Diaqnoz, müalicə və proqnozlaşdırma sahəsində irəliləyişlər
Ürək-damar xəstəlikləri ilə mübarizə aparmağın yolları
Ürək döyüntülərinə nə səbəb olur?
Lənkəran Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının gənc qastroenteroloqu - Köçəri Köçərli
Mircəlal Kazımi:
Səhiyyə Nazirliyi və TƏBİB-in birgə məlumatı: Daha iki nəfər qarayara xəstəliyinə yoluxub 
TƏBİB İnsan resursları departamentinə işçi axtarır