Azərbaycanda uşaqlarda FMF üzrə ilk milli tədqiqat
20.10.2026 14:22

 

Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Elmi Araşdırmalar Mərkəzinin əməkdaşı, kiçik elmi işçi Könül Həziyevanın həmmüəllifi olduğu “Familial Mediterranean fever in Azerbaijani children: a nationwide cohort study of genotype–phenotype association” adlı məqalə Q1 kateqoriyalı “Rheumatology” jurnalında dərc olunub. 

 

ATU-dan Aztibb.az-a bildirilib ki, “Scopus” bazasında indekslənən jurnalda yer alan bu tədqiqatda Azərbaycanda uşaqlarda ailəvi Aralıq dənizi qızdırması (FMF) ilk dəfə ölkə səviyyəsində araşdırılıb. Ölkənin 11 bölgəsindəki pediatrik və genetik mərkəzlərdən 349 xəstənin demoqrafik, klinik və genetik məlumatları retrospektiv şəkildə təhlil edilib, genotip-fenotip əlaqələri, xüsusilə variantların ekzonlar üzrə paylanması və ekzon 10 variantlarının allel yükü araşdırılıb. 

 

Ən çox rast gəlinən MEFV variantları M694V (47,3%), V726A (20,1%) və R202Q (19,8%) olub, xəstələrin 18,3%-i homoziqot, 40%-i heteroziqot, 41,5%-i isə birləşik heteroziqot olub. Ən sıx müşahidə olunan əlamətlər qızdırma (79,3%) və qarın ağrısı (66,6%) idi. Nəticələr göstərib ki, ən azı bir M694V alleli xəstəliyin erkən başlama ehtimalını müstəqil şəkildə artırır. Həmçinin 10-cu ekzonun birləşik heteroziqot variantlarının xəstəliyin daha erkən yaşda başlaması ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib. Əldə edilən nəticələr Azərbaycanda genetik müxtəlifliyin yüksək olduğunu göstərir. 

 

Tədqiqat BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərindən DİM 3 — “Sağlamlıq və rifah” məqsədinə töhfə potensialı baxımından diqqət çəkir. Bununla yanaşı, tədqiqatın Azərbaycanın 11 bölgəsini əhatə etməsi yerli elmi məlumatların genişləndirilməsi və səhiyyə sahəsində qərarların elmi sübutlara əsaslanması baxımından əhəmiyyətlidir. Əldə olunan nəticələr gələcək araşdırmaların istiqamətləndirilməsinə, xəstəliyin daha dərindən anlaşılmasına və uşaqlara göstərilən tibbi xidmətlərin təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər.

 

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev