Alimlər kosmik tullantılara qarşı qoruyucu sipər hazırlayıblar
14.10.2026 12:04

Çinli alimlər kosmik tullantıların yaratdığı təhlükəni azaltmaq üçün içərisi su ilə doldurulmuş, yumurta formalı alüminium elementlərdən ibarət yeni qoruyucu sipər hazırlayıblar.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Journal of Applied Physics" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə görə, kompüter modelləşdirməsində bu konstruksiya yüksək sürətlə hərəkət edən cismin sürətini 64,9 faiz azaldıb. Ənənəvi düz alüminium lövhədə isə bu göstərici 51 faiz olub.

Hazırda kosmik aparatların qorunmasında istifadə olunan Uippl sipəri tullantıların ön lövhəyə çırpılaraq xırda hissələrə parçalanması prinsipinə əsaslanır. Lakin bu üsul daha iri qalıqlara qarşı kifayət qədər effektiv deyil.

Dalian Texnologiya Universitetindən Yuysin Vanın rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu yeni konstruksiyada içi boş, su ilə doldurulmuş, təxminən 12 millimetr uzunluğunda alüminium elementlərdən istifadə edib. Alimlərin fikrincə, elementlərin xüsusi forması zərbə enerjisinin udulmasına və müxtəlif istiqamətlərə paylanmasına kömək edir.

Modelləşdirmə zamanı elementlərin dar ucları sipərin ön hissəsinə yönəldildikdə daha yaxşı nəticə əldə olunub. Bu quruluşda zərbə cisminin sürəti arxa tərəfdə saniyədə 2633 metrə düşüb. Adi alüminium lövhədən keçdikdə isə sürət saniyədə 3680 metr olub.

Alimlər bildirirlər ki, Yerə yaxın orbitdə 10 santimetrdən böyük təxminən 34 min kosmik tullantı parçası dövr edir. Daha kiçik fraqmentlərin sayı isə milyonlarla ölçülür və onlar peyklər, eləcə də digər kosmik aparatlarla toqquşma təhlükəsi yaradır.

Bununla belə, yeni sipərin effektivliyi hələ real yüksək sürətli zərbə sınaqları ilə təsdiqlənməyib. Tədqiqatçılar fiziki nümunələr hazırlasalar da, nəticələr əsasən kompüter modelləşdirməsinə əsaslanır. Texnologiyanın kosmik aparatlarda tətbiq imkanlarını müəyyənləşdirmək üçün əlavə sınaqlara ehtiyac var.

ÇOX OXUNANLAR
İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi ilə Kistik Fibroz Xəstələrinə Yardım İctimai Birliyi arasında Memorandum imzalanıb
Ağciyərin sağlamlığını qorumağın ən mühüm yollarından biri tütün məhsullarından uzaq durmaqdır
Quba Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti uğurlu endoprotezləşmə əməliyyatı icra olunub
“Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası təqdim edir: Telman Cəfərov
 Xaçmaz RMX-da “Hamilə və yenidoğulanlarda təcili hallar zamanı tibbi yardım” mövzusunda maarifləndirmə tədbiri keçirilib   
Cell Reports: Eyni məşqlər cinsə görə qaraciyərində fərqli metabolik dəyişikliklər yaradır
Yuxu keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün 5 vacib vərdiş
İSİM-in fəaliyyətinin 20 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
 Regionlarda fəaliyyət göstərən səhiyyə işçilərini tanıtmaqda davam edirik!
ADHTİ-də kurslarda iştirak edən müdavimlər Əziz Əliyev Muzeyini ziyarət ediblər
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının damar cərrahı Səbuhi Dadaşov ESVS 40-cı İllik Görüşündə iştirak edib   
İnvaziv kardioloq İlqar Tahiroğlu AZTV-yə müsahibə verib
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının əməkdaşı təşəkkürnamə ilə təltif olunub   
Müasir cərrahiyyənin imkanları peşəkar komanda ilə Yeni Klinikada bir araya gəlir