Havanın çirklənməsi ilə gecə öskürəyinin artması arasında əlaqə aşkarlanıb - Süni intellektlə tədqiqat
21.09.2026 12:03

Yeni araşdırmaya görə, havada xırda hissəciklərin, xüsusilə PM2.5-in konsentrasiyasının hər 10 mkq/m³ artması gecə öskürəyinin təxminən 2,4 faiz yüksəlməsi ilə əlaqəlidir. Bu əlaqə havanın çirklənməsi ÜST-nin 24 saatlıq tövsiyə etdiyi həddən aşağı olduğu günlərdə də müşahidə edilib.

Aztibb.az xəbər verir ki, "Communications Health" jurnalında dərc olunan araşdırmada altı qitədə yerləşən 12 ölkənin 32 şəhərindən təxminən 18 ay ərzində toplanmış məlumatlar təhlil edilib. Tədqiqatçılar yuxunu izləyən "Sleep Cycle" mobil tətbiqinin gecə səs yazılarından istifadə edib və süni intellekt sistemi vasitəsilə öskürək epizodlarını müəyyənləşdiriblər. Sistem öskürəyi 90 faizdən yüksək dəqiqliklə qeydə alıb.

Tədqiqatda əsas diqqət ağciyərlərə və qan dövranına dərindən nüfuz edə bilən PM2.5 hissəciklərinə yönəlib. Nəticələr göstərib ki, çirklənmə artdıqdan sonra gecə öskürəyi yalnız həmin gün deyil, sonrakı beş gün ərzində də yüksək olaraq qalır. Öskürək ən yüksək səviyyəyə çirklənməyə məruz qaldıqdan bir gün sonra çatıb.

32 şəhərin 14-də havanın daha çox çirkləndiyi günlərdə öskürək riskinin artdığı müşahidə olunub. Qrip aktivliyinin aşağı olduğu dövrlərdə aparılan əlavə analizdə isə əlaqə 32 şəhərin 23-də qorunub.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, öskürək riski yalnız yüksək çirklənmə səviyyələrində deyil, ÜST-nin tövsiyə etdiyi həddən aşağı göstəricilərdə də artır. Daha təmiz hava daha az öskürəklə əlaqələndirilib. Bu, tənəffüs yollarının aşağı və orta səviyyəli hava çirklənməsinə də həssas ola biləcəyini göstərir.

Tədqiqatçılar 2025-ci ilin yanvarında Los-Anceles yaxınlığında baş verən meşə yanğınlarının təsirini də ayrıca araşdırıblar. Yanğınlar zamanı havadakı çirkləndirici hissəciklərin səviyyəsi kəskin yüksəlib və eyni vaxtda gecə öskürəyinin tezliyi də artıb. Lakin alimlər bu nəticəni yanğınların öskürəyə birbaşa səbəb olduğunu sübut edən yekun dəlil kimi qiymətləndirmirlər və əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Azərbaycan və Türkiyə şirkətləri səhiyyə menecmenti sahəsində əməkdaşlığa başlayır
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
“Gənc Tibb İşçilərinin Konfransı” layihəsi Qərb bölgəsində davam etdirilib
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu işçi qəbulu elan edir
Bakı Sağlamlıq Mərkəzi tərəfindən Daşkəsəndə tibbi aksiya keçirilib 
Ümumdünya Ağciyər Gününə həsr olunmuş ÖDƏNİŞSİZ MÜAYİNƏ AKSİYASI
Abbas Səhhət adına xəstəxananın tibb bacısı vəfat edib
Sabunçu Gənclər Evində “Sülh aylığı” çərçivəsində tədbir keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında təlim: “Xəstəxana üzrə kağızsız məlumat mübadiləsi”
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin “Telesəhər” proqramına müsahibə verib
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri Norveçdə beynəlxalq tədbirdə iştirak ediblər  
Ümumdünya Ürək Gününə həsr olunmuş seminar və “Minimal İnvaziv Mitral Qapaq Təmiri” kursu keçiriləcək
ADHTİ ilə “Azena Creative Agency” arasında tərəfdaşlıq əlaqələri qurulub
İki yeni mütəxəssis Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyətə başlayıb
ATU-da yeni tədris ilinə hazırlıqla bağlı Rektoryanı Şuranın ilk iclası keçirilib