Yeni araşdırmaya görə, havada xırda hissəciklərin, xüsusilə PM2.5-in konsentrasiyasının hər 10 mkq/m³ artması gecə öskürəyinin təxminən 2,4 faiz yüksəlməsi ilə əlaqəlidir. Bu əlaqə havanın çirklənməsi ÜST-nin 24 saatlıq tövsiyə etdiyi həddən aşağı olduğu günlərdə də müşahidə edilib.
Aztibb.az xəbər verir ki, "Communications Health" jurnalında dərc olunan araşdırmada altı qitədə yerləşən 12 ölkənin 32 şəhərindən təxminən 18 ay ərzində toplanmış məlumatlar təhlil edilib. Tədqiqatçılar yuxunu izləyən "Sleep Cycle" mobil tətbiqinin gecə səs yazılarından istifadə edib və süni intellekt sistemi vasitəsilə öskürək epizodlarını müəyyənləşdiriblər. Sistem öskürəyi 90 faizdən yüksək dəqiqliklə qeydə alıb.
Tədqiqatda əsas diqqət ağciyərlərə və qan dövranına dərindən nüfuz edə bilən PM2.5 hissəciklərinə yönəlib. Nəticələr göstərib ki, çirklənmə artdıqdan sonra gecə öskürəyi yalnız həmin gün deyil, sonrakı beş gün ərzində də yüksək olaraq qalır. Öskürək ən yüksək səviyyəyə çirklənməyə məruz qaldıqdan bir gün sonra çatıb.
32 şəhərin 14-də havanın daha çox çirkləndiyi günlərdə öskürək riskinin artdığı müşahidə olunub. Qrip aktivliyinin aşağı olduğu dövrlərdə aparılan əlavə analizdə isə əlaqə 32 şəhərin 23-də qorunub.
Araşdırma həmçinin göstərib ki, öskürək riski yalnız yüksək çirklənmə səviyyələrində deyil, ÜST-nin tövsiyə etdiyi həddən aşağı göstəricilərdə də artır. Daha təmiz hava daha az öskürəklə əlaqələndirilib. Bu, tənəffüs yollarının aşağı və orta səviyyəli hava çirklənməsinə də həssas ola biləcəyini göstərir.
Tədqiqatçılar 2025-ci ilin yanvarında Los-Anceles yaxınlığında baş verən meşə yanğınlarının təsirini də ayrıca araşdırıblar. Yanğınlar zamanı havadakı çirkləndirici hissəciklərin səviyyəsi kəskin yüksəlib və eyni vaxtda gecə öskürəyinin tezliyi də artıb. Lakin alimlər bu nəticəni yanğınların öskürəyə birbaşa səbəb olduğunu sübut edən yekun dəlil kimi qiymətləndirmirlər və əlavə araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər.

