İmmunitet sistemi niyə qocalır - Prosesi necə yavaşlatmaq olar?
16.09.2026 11:39

İmmunitet sisteminin yaşlanması orqanizmin infeksiyalara qarşı müdafiəsini zəiflədə bilər. Bununla belə, bu proses yalnız yaşla bağlı dəyişikliklərdən deyil, həyat tərzi və psixoloji vəziyyət kimi amillərdən də təsirlənir.

Aztibb.az "Therapy-journal"a istinadən yazır ki, bununla bağlı məqalədə 71 yaşlı Robertin nümunəsi göstərilir. Həyat yoldaşını itirdikdən sonra onda yaraların daha gec sağalması, soyuqdəymələrin ağır keçməsi və herpes-zosterin təkrarlanması müşahidə olunub. Halbuki standart qan analizləri normal olub. Müəllif bu nümunəni immun sistemində yaşla yanaşı, uzunmüddətli stress və itkinin də rol oynaya biləcəyini göstərmək üçün təqdim edir.

Yaşlandıqca immun sistemində immunosenessensiya adlanan dəyişikliklər baş verir. Timus vəzisi kiçilir, yeni immun hüceyrələrinin formalaşması və orqanizmin yeni infeksiyalara cavab vermək qabiliyyəti zəifləyə bilər. Bağırsaq selikli qişasının qoruyucu funksiyasında və sümük iliyində də yaşla əlaqəli dəyişikliklər baş verir. Bu proseslər adi qan analizlərində hər zaman aşkar olunmur.

İmmunitetin yaşlanması ilə əlaqəli digər mühüm proses xroniki aşağı səviyyəli iltihab, yəni “inflammaging”dir. Visseral piylənmə, keyfiyyətsiz yuxu, yüksək şəkərli və ultraemal olunmuş qidalar, eləcə də uzunmüddətli psixoloji stress bu proseslə əlaqələndirilir. Xroniki iltihab ürək-damar xəstəlikləri, 2-ci tip diabet, Alzheimer xəstəliyi, bəzi xərçəng növləri və kövrəkliklə əlaqəli ola bilər.

İmmunitetin dəstəklənməsi üçün liflə zəngin qidalar, fermentləşdirilmiş məhsullar, tərəvəzlər, yağlı balıq və zeytun yağı ilə zəngin qidalanma, həmçinin müntəzəm orta intensivlikli fiziki aktivlik tövsiyə olunur. Visseral piy toxumasının azalması da xroniki iltihabın səviyyəsinə müsbət təsir göstərə bilər.

Məqalədə psixoloji vəziyyətin immun sisteminə təsirinə də diqqət çəkilir. Tənhalıq, yas və depressiya immun və iltihabi proseslərdə dəyişikliklərlə əlaqələndirilib. Müəllif Robertin vəziyyətinin yuxunun yaxşılaşdırılması, düzgün qidalanma, sosial aktivliyin artırılması və yaşadığı itkinin qəbul edilməsi ilə yaxşılaşdığını bildirir.

Müəllif ənənəvi Çin təbabətindəki “Wei qi” anlayışını da immun müdafiə ilə müqayisə edir. Bu yanaşmalar ənənəvi Çin təbabətinə aiddir və müasir tibbi elmdə immun sisteminin yaşlanmasının izahı ilə eyniləşdirilməməlidir.

Beləliklə, immun sisteminin yaşlanması təbii proses olsa da, fiziki aktivlik, balanslı qidalanma, keyfiyyətli yuxu, stressin azaldılması və sosial əlaqələrin qorunması immun funksiyasının yaşla zəifləməsini müəyyən dərəcədə ləngitməyə kömək edə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Saatlı RMX-da tanınmış cərrah Əhədağa Soltanovun 75 illik yubileyi qeyd edilib   
Azərbaycan və Türkiyə şirkətləri səhiyyə menecmenti sahəsində əməkdaşlığa başlayır
 Ağdaşın Xınaqlı kəndində səyyar tibbi müayinələr keçirilib     
Qazaxda ana və körpənin həyatı xilas edilib
Professor Vəfa Pənahianın 60 illik yubileyi qeyd olunub
Dəridə səpgilər nədən xəbər verir?
Ağdərə rayonunun Vəngli kəndində səyyar tibbi aksiya təşkil olunub
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında mürəkkəb üz deformasiyalarının korreksiyasına dair çoxkomponentli cərrahi əməliyyat icra edilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində təlim: “Yıxılma riskinin qiymətləndirilməsi və ehtiyat tədbirlərinin görülməsi”
TƏBİB əməkdaşları kibertəhlükəsizlik üzrə təlimlərə cəlb olunub
“Gənc Tibb İşçilərinin Konfransı” layihəsi Qərb bölgəsində davam etdirilib
Diabetlilər üçün qida seçimləri
Bakı Sağlamlıq Mərkəzi tərəfindən Daşkəsəndə tibbi aksiya keçirilib 
Rezidenturaya boş qalan plan yerlərinə ixtisas seçimi elan edilir