Araşdırma: Polietilen mikroplastikləri qaraciyər sağlamlığına təsir göstərə bilər
19.08.2026 13:12

 

Qablaşdırmalarda geniş istifadə olunan polietilen mikroplastiklərinin qaraciyər sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib. Lakin nəticələr hələlik yalnız heyvanlar üzərində aparılan araşdırmaya əsaslanır və mikroplastiklərin insanlarda qaraciyər xəstəliyinə birbaşa səbəb olduğu sübut edilməyib.

Aztibb.az xəbər verir ki, Science Advances jurnalında dərc olunan araşdırmada polietilenin qaraciyərin metabolizminə təsiri siçanlar üzərində öyrənilib. Tədqiqat zamanı heyvanlara 8 həftə ərzində hər gün polietilen verilib və qaraciyər toxumasında gen aktivliyi araşdırılıb.

Nəticələr polietilenə məruz qalmanın qaraciyər toxumasının zədələnməsinə və bərpasında iştirak edən genlərdə dəyişikliklərə səbəb ola biləcəyini göstərib. Xüsusilə qaraciyərin metabolizmasını tənzimləyən PPARα və toxumaların bərpasında rol oynayan ANXA2 ilə bağlı dəyişikliklər müşahidə edilib.

Polietilenə məruz qalma yüksək yağ, fruktoza və xolesterinlə zəngin qidalanan siçanlarda qaraciyər zədələnməsini daha da ağırlaşdırıb. Alimlər bunun metabolik disfunksiya ilə əlaqəli piyli qaraciyər xəstəliyinin inkişafına təsir göstərə biləcəyini ehtimal edirlər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, mikroplastiklərə məruz qalmanı tamamilə aradan qaldırmaq mümkün deyil. Bununla belə, qidaları plastik qablarda qızdırmamaq, qida saxlamaq üçün şüşə və ya paslanmayan poladdan istifadə etmək və birdəfəlik plastiklərin istifadəsini azaltmaq mümkündür.

Hazırda mikroplastikləri orqanizmdən çıxarmaq üçün xüsusi “detoks” və ya müalicəyə ehtiyac olduğuna dair elmi əsas yoxdur. Qaraciyər sağlamlığını qorumağın əsas yolları isə sağlam çəki saxlamaq, balanslı qidalanmaq, müntəzəm fiziki aktivlik və diabet kimi xəstəliklərə nəzarət etməkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Səadət Bayramova: Səhiyyədə QHT–dövlət əməkdaşlığı daha sistemli qurulmalıdır
Uzun illər uretra darlığından əziyyət çəkən xəstə üzərində mürəkkəb cərrahi əməliyyat icra olunub
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub
TƏBİB beynəlxalq tibbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşlər keçirir
Anar Bayramov Şirvan şəhər və Hacıqabul rayon sakinlərini qəbul edəcək
Rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlərin nəzərinə: İxtisas seçimi başladı
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Limfa düyünləri nədir və şişməsi nə zaman təhlükəlidir?
Dermatovenerologiya ixtisası: elmi-tibbi hazırlıq, müasir diaqnostika və müalicə yanaşmaları
II sinif skelet anomaliyasının korreksiyası məqsədilə xəstə üzərində ortognatik cərrahiyyə əməliyyatı icra olunub
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib