Araşdırma: Polietilen mikroplastikləri qaraciyər sağlamlığına təsir göstərə bilər
19.08.2026 13:12

 

Qablaşdırmalarda geniş istifadə olunan polietilen mikroplastiklərinin qaraciyər sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib. Lakin nəticələr hələlik yalnız heyvanlar üzərində aparılan araşdırmaya əsaslanır və mikroplastiklərin insanlarda qaraciyər xəstəliyinə birbaşa səbəb olduğu sübut edilməyib.

Aztibb.az xəbər verir ki, Science Advances jurnalında dərc olunan araşdırmada polietilenin qaraciyərin metabolizminə təsiri siçanlar üzərində öyrənilib. Tədqiqat zamanı heyvanlara 8 həftə ərzində hər gün polietilen verilib və qaraciyər toxumasında gen aktivliyi araşdırılıb.

Nəticələr polietilenə məruz qalmanın qaraciyər toxumasının zədələnməsinə və bərpasında iştirak edən genlərdə dəyişikliklərə səbəb ola biləcəyini göstərib. Xüsusilə qaraciyərin metabolizmasını tənzimləyən PPARα və toxumaların bərpasında rol oynayan ANXA2 ilə bağlı dəyişikliklər müşahidə edilib.

Polietilenə məruz qalma yüksək yağ, fruktoza və xolesterinlə zəngin qidalanan siçanlarda qaraciyər zədələnməsini daha da ağırlaşdırıb. Alimlər bunun metabolik disfunksiya ilə əlaqəli piyli qaraciyər xəstəliyinin inkişafına təsir göstərə biləcəyini ehtimal edirlər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, mikroplastiklərə məruz qalmanı tamamilə aradan qaldırmaq mümkün deyil. Bununla belə, qidaları plastik qablarda qızdırmamaq, qida saxlamaq üçün şüşə və ya paslanmayan poladdan istifadə etmək və birdəfəlik plastiklərin istifadəsini azaltmaq mümkündür.

Hazırda mikroplastikləri orqanizmdən çıxarmaq üçün xüsusi “detoks” və ya müalicəyə ehtiyac olduğuna dair elmi əsas yoxdur. Qaraciyər sağlamlığını qorumağın əsas yolları isə sağlam çəki saxlamaq, balanslı qidalanmaq, müntəzəm fiziki aktivlik və diabet kimi xəstəliklərə nəzarət etməkdir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır