İnsanın yaşı yalnız təqvimdəki rəqəmlə ölçülmür. Alimlər son illərdə bioloji yaşın xronoloji yaşdan fərqlənə biləcəyini və bəzi insanlarda orqanizmin daha sürətli qocaldığını araşdırırlar.

Aztibb.az xəbər verir ki, “Nature Medicine” jurnalında dərc olunan genişmiqyaslı araşdırmada Böyük Britaniyanın UK Biobank məlumatlarında 55 yaşdan aşağı 154 mindən çox insanın göstəriciləri təhlil edilib və nəticələr ABŞ-dakı ayrıca məlumat bazasında yoxlanılıb.

Tədqiqatçılar rutin qan analizləri və metabolik göstəricilər əsasında iştirakçıların bioloji yaşını qiymətləndiriblər. Nəticələr daha gənc doğum qruplarında bioloji yaşla xronoloji yaş arasındakı fərqin daha nəzərəçarpan ola biləcəyini göstərib.

Araşdırmada bioloji yaşın artması ilə 50 yaşdan əvvəl meydana çıxan bəzi bərk toxuma xərçəngləri arasında statistik əlaqə də müəyyən edilib. Ən nəzərəçarpan əlaqə ağciyər, uşaqlıq və mədə-bağırsaq sistemi xərçənglərində müşahidə olunub. Lakin alimlər bunun səbəb-nəticə əlaqəsi olmadığını və yüksək bioloji yaşın xərçəngə tutulmanın qaçılmaz olduğu anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar.

Tədqiqat həmçinin orqanlara görə yaşlanmanın fərqli ola biləcəyinə işarə edib. İmmunitet sistemindəki yaşlanma göstəriciləri erkən yaşda ağciyər xərçəngi, piy toxumasındakı yaşlanma isə kolorektal xərçənglə əlaqələndirilib.

Mütəxəssislərin fikrincə, piylənmə, hərəkətsizlik, yuxu pozuntuları, xroniki stress, ultraemal olunmuş qidaların çox istifadəsi, siqaret və ətraf mühit amilləri orqanizmin bioloji yükünə təsir göstərə bilər.

Alimlər bildirirlər ki, bioloji yaşı müəyyən edən bir qan testi ilə insanın xərçəng riskini dəqiq proqnozlaşdırmaq hələ mümkün deyil. Bununla belə, sağlam qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, kifayət qədər yuxu, siqaretdən uzaq durmaq və alkoqol qəbulunu məhdudlaşdırmaq sağlam qocalma baxımından əhəmiyyətlidir.

Ailəsində erkən yaşda xərçəng halları olan şəxslərin isə yaşını əsas gətirərək şübhəli simptomları gecikdirməməsi və vaxtında həkimə müraciət etməsi tövsiyə olunur.