Orta yaşda bu vərdiş illər sonra beyində ciddi dəyişikliklərə səbəb ola bilər - 20 illik araşdırma
02.08.2026 12:44

Orta yaş dövründə uzun saatlar televiziya izləyən insanlar üzərində aparılan araşdırma beyin sağlamlığı ilə bağlı diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Təxminən 1 700 nəfərin 20 ildən çox izlənildiyi tədqiqatda, televiziyanı tez-tez izləyən şəxslərdə yaddaş zəifləməsi, damar zədələnməsi və demensiya ilə əlaqəli bəzi beyin dəyişiklikləri müəyyən edilib. Alimlər bildirirlər ki, bu əlaqəni yalnız oturaq həyat tərzi ilə izah etmək mümkün deyil.

 

Aztibb.az "CNN Türk"ə istinadən yazır ki, televiziya qarşısında uzun müddət vaxt keçirmək düşünüldüyündən daha ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Alimlər orta yaşda uzun saatlar televiziya izləyən insanların beyin sağlamlığını 20 ildən artıq müddətdə izləyərək bu vərdişin yaddaş itkisi, damar zədələnməsi və demensiya ilə əlaqəli beyin dəyişiklikləri ilə əlaqəsini araşdırıblar.

 

Araşdırma göstərib ki, orta yaşda tez-tez televiziya izləyən şəxslərdə yaddaş funksiyaları və Alzheimer xəstəliyinin erkən mərhələləri ilə əlaqəli beyin nahiyələrində həcm azalması müşahidə olunub.

 

Tədqiqatın nəticələri "Alzheimer’s & Dementia: Journal of the Alzheimer’s Association" jurnalında dərc edilib. Məqalədə televiziya izləməyə sərf olunan vaxtın yaşlandıqca beyin sağlamlığı ilə əlaqəli olduğu vurğulanır. Maraqlıdır ki, iş yerində oturaq vəziyyətdə keçirilən vaxtın isə oxşar beyin dəyişiklikləri ilə əlaqəsi müəyyən edilməyib.

 

20 ildən artıq davam edən araşdırma çərçivəsində 1987–1989-cu illərdə başladılan Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) layihəsində iştirak edən təxminən 1 700 yetkin şəxs izlənilib.

 

Araşdırmanın əvvəlində orta yaşı 53 olan iştirakçılardan asudə vaxtlarında nə qədər tez-tez televiziya izlədikləri və iş günlərində nə qədər oturaq vəziyyətdə qaldıqları soruşulub.

 

Təxminən 20 il sonra iştirakçıların beyinləri maqnit-rezonans tomoqrafiyası (MRT) ilə müayinə edilib. MRT nəticələri göstərib ki, televiziyanı "çox tez-tez" izlədiyini bildirən şəxslərlə "heç vaxt" və ya "nadir hallarda" izləyənlər arasında beyin quruluşunda nəzərəçarpacaq fərqlər mövcuddur. Xüsusilə, tez-tez televiziya izləyənlərdə yaddaş və idrak funksiyaları ilə əlaqəli bəzi beyin nahiyələrinin həcmi daha kiçik olub ki, bu da gələcəkdə Alzheimer xəstəliyi və digər demensiya növlərinin inkişaf riski ilə əlaqələndirilə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
1 nömrəli Birləşmiş Uşaq Xəstəxanasının və 27 nömrəli Şəhər Poliklinikasının baş həkimləri təltif olunub
“Gündəlik təcrübədə klinik genetik testlərin inteqrasiyası” mövzusunda multidissiplinar elmi seminar keçirilib
 Respublika Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Mərkəzinin anestezioloq-reanimatoloqları üçün simulyasiya təlimi keçirilib   
 Professor Rəna Şirəliyeva Respublika Diaqnostika Mərkəzində pasiyentlərin xidmətindədir     
 Kəlbəcərdə axtarış tədbirləri zamanı itkin düşmüş şəhidlərə aid insan qalıqları aşkarlanıb   
 İSİM-in nümayəndələri
        Abituriyentlərə təhsil və karyera imkanları təqdim olunub          
Hamilə pasiyent üzərində laparoskopik öd kisəsi əməliyyatı uğurla icra olunub
Oğuz rayonunda 220-dən çox uşaq tibbi müayinələrə cəlb olunub
Düz bağırsağın sallanması nədir?
Ağsu Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının həkimi uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib
 Quba RMX-da 0–3 aylıq körpələrin planlı profilaktik müayinələri həyata keçirilir   
 Yardımlının Şıxlar və Gölyeri kəndlərində səyyar tibbi müayinə aksiyası təşkil olunub
Antibiotiklərin bağırsağa təsiri
 Kolonoskopiyadan qorxmağa dəyərmi?