COVID-19 peyvəndinin texnologiyasına əsaslanan yeni yanaşma xəstəliyin müalicəsində mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər

Ağciyər xərçəngi dünyada xərçəngdən ölüm hallarının ən əsas səbəbi olaraq qalır. İndi isə həkimlər ilk dəfə olaraq COVID-19 peyvəndində istifadə olunan mRNT texnologiyasına əsaslanan və ağciyər xərçəngi ilə mübarizə aparmaq üçün hazırlanmış yeni peyvəndi insanlar üzərində sınaqdan keçirirlər.

Aztibb.az "Medicalmedia" nəşrinə istinadən yazır ki, BNT116 adlanan peyvənd Almaniyanın BioNTech şirkəti tərəfindən hazırlanıb və ağciyər xərçənginin ən geniş yayılmış növü olan kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçənginə (Non-Small Cell Lung Cancer – NSCLC) qarşı yönəlib. Peyvənd mRNT texnologiyası vasitəsilə immun sisteminə xərçəng hüceyrələrinin səthindəki spesifik biomarkerləri tanımaq və onlara birbaşa hücum etmək üçün genetik təlimatlar ötürür. Bu yanaşma sağlam toxumaları əsasən qoruyaraq yalnız şiş hüceyrələrini hədəfə almağı nəzərdə tutur. Bu isə həm sağlam, həm də xərçəng hüceyrələrinə zərər verən ənənəvi kimyaterapiyadan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.

Klinik tədqiqat yeddi ölkədə 34 mərkəzdə aparılır

Hazırda I faza klinik tədqiqatı Böyük Britaniya, ABŞ, Almaniya, Macarıstan, Polşa, İspaniya və Türkiyə daxil olmaqla yeddi ölkədə yerləşən 34 tədqiqat mərkəzində aparılır. Araşdırmaya ümumilikdə təxminən 130 pasiyentin cəlb edilməsi planlaşdırılır. Tədqiqata həm əməliyyat və ya şüa terapiyasından sonra erkən mərhələdə olan xəstələr, həm də irəliləmiş və ya residiv vermiş ağciyər xərçəngi diaqnozu qoyulan pasiyentlər daxil edilib. Peyvənd immunoterapiya ilə birlikdə tətbiq olunur ki, bu da müalicənin effektivliyini artırmağa hesablanıb. Böyük Britaniyada sınağa qoşulan ilk pasiyent, 67 yaşlı alim Yanuş Rats (Janusz Racz), Londonda ilk dozasını qəbul edib. Müalicənin başlanğıc mərhələsində ona beş dəqiqə fasilələrlə altı ayrı inyeksiya vurulub və hər inyeksiya müxtəlif mRNT zəncirlərini ehtiva edib. Bundan sonra isə bir ildən artıq davam edən dəstəkləyici müalicə mərhələsi nəzərdə tutulur.

Uğurlu nəticələr yeni profilaktik peyvəndlərin hazırlanmasına yol aça bilər

Əgər ilkin nəticələr gözləntiləri doğruldarsa, bu texnologiya gələcəkdə müalicədən sonra ağciyər xərçənginin yenidən yaranmasının qarşısını almaq üçün də istifadə oluna bilər. Tədqiqatçılar artıq yüksək risk qrupuna daxil olan şəxslərdə xəstəliyin yaranmasının qarşısını almağa yönəlmiş digər mRNT əsaslı peyvəndlərin hazırlanması üzərində də çalışırlar.