Hormonlar və daxili xaos: Psixoterapevtlər qadınlarda DEHB hallarının artması ilə bağlı narahatlıq ifadə edirlər
20.07.2026 13:37

Diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DEHB) son illərdə 20–40 yaşlı qadınlarda daha tez-tez diaqnoz qoyulan nevroinkişaf pozuntularından birinə çevrilib. Halbuki əvvəllər bu vəziyyət əsasən uşaqlıq dövrünə aid problem hesab edilirdi.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, bu barədə psixoterapevtlər məlumat verərək bildiriblər ki, hazırda müraciətlərin ən böyük hissəsini məhz bu yaş qrupuna aid qadınlar təşkil edir. Həkimlər eyni zamanda, yüksək tədris yükü səbəbindən 12–17 yaşlı yeniyetmələr arasında da DEHB hallarının artdığını müşahidə edirlər.

 

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda DEHB uzun illər ərzində təşviş pozuntusu, emosional tükənmişlik (burnout) və ya perfektsionizm kimi qiymətləndirilə bildiyindən, düzgün diaqnoz çox vaxt yalnız yetkin yaşlarda qoyulur. Orqanizmdə estrogen səviyyəsi azaldıqda diqqət və motivasiyanın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan dopaminin səviyyəsi də aşağı düşür. Nəticədə DEHB-nin əlamətləri daha qabarıq şəkildə özünü göstərir, bəzi hallarda isə arterial təzyiqdə dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.

 

Həkimlər bildirirlər ki, rəqəmsal mühit də problemin dərinləşməsinə təsir göstərən amillərdəndir. Sosial şəbəkələrdə qısa videoların (reels) fasiləsiz izlənilməsi və dayanmadan gələn bildirişlər hətta sağlam insanlarda belə beynin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur və «yalançı DEHB» (pseudo-DEHB) təəssüratı yarada bilər. Həqiqətən DEHB-dən əziyyət çəkən şəxslərdə isə bu həyat tərzi pozuntunun əlamətlərini daha da ağırlaşdırır.

 

DEHB-nin əsas əlamətlərinə diqqəti cəmləməkdə çətinlik, unutqanlıq, impulsiv davranış, gündəlik işləri planlaşdırmaq və təşkil etməkdə problemlər daxildir. Yetkin yaşlı insanlarda bu vəziyyət çox vaxt xroniki prokrastinasiya, işlərin daim təxirə salınması və daxili nizamsızlıq hissi ilə müşayiət olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır