Hormonlar və daxili xaos: Psixoterapevtlər qadınlarda DEHB hallarının artması ilə bağlı narahatlıq ifadə edirlər
20.07.2026 13:37

Diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DEHB) son illərdə 20–40 yaşlı qadınlarda daha tez-tez diaqnoz qoyulan nevroinkişaf pozuntularından birinə çevrilib. Halbuki əvvəllər bu vəziyyət əsasən uşaqlıq dövrünə aid problem hesab edilirdi.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, bu barədə psixoterapevtlər məlumat verərək bildiriblər ki, hazırda müraciətlərin ən böyük hissəsini məhz bu yaş qrupuna aid qadınlar təşkil edir. Həkimlər eyni zamanda, yüksək tədris yükü səbəbindən 12–17 yaşlı yeniyetmələr arasında da DEHB hallarının artdığını müşahidə edirlər.

 

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda DEHB uzun illər ərzində təşviş pozuntusu, emosional tükənmişlik (burnout) və ya perfektsionizm kimi qiymətləndirilə bildiyindən, düzgün diaqnoz çox vaxt yalnız yetkin yaşlarda qoyulur. Orqanizmdə estrogen səviyyəsi azaldıqda diqqət və motivasiyanın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan dopaminin səviyyəsi də aşağı düşür. Nəticədə DEHB-nin əlamətləri daha qabarıq şəkildə özünü göstərir, bəzi hallarda isə arterial təzyiqdə dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.

 

Həkimlər bildirirlər ki, rəqəmsal mühit də problemin dərinləşməsinə təsir göstərən amillərdəndir. Sosial şəbəkələrdə qısa videoların (reels) fasiləsiz izlənilməsi və dayanmadan gələn bildirişlər hətta sağlam insanlarda belə beynin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur və «yalançı DEHB» (pseudo-DEHB) təəssüratı yarada bilər. Həqiqətən DEHB-dən əziyyət çəkən şəxslərdə isə bu həyat tərzi pozuntunun əlamətlərini daha da ağırlaşdırır.

 

DEHB-nin əsas əlamətlərinə diqqəti cəmləməkdə çətinlik, unutqanlıq, impulsiv davranış, gündəlik işləri planlaşdırmaq və təşkil etməkdə problemlər daxildir. Yetkin yaşlı insanlarda bu vəziyyət çox vaxt xroniki prokrastinasiya, işlərin daim təxirə salınması və daxili nizamsızlıq hissi ilə müşayiət olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Çində Avrasiya Konqresində uşaqların neyroinkişaf sağlamlığında erkən aşkarlama və kompleks reabilitasiya üzrə beynəlxalq yanaşma əsas müzakirə mövzusu oldu
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub