Hormonlar və daxili xaos: Psixoterapevtlər qadınlarda DEHB hallarının artması ilə bağlı narahatlıq ifadə edirlər
20.07.2026 13:37

Diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DEHB) son illərdə 20–40 yaşlı qadınlarda daha tez-tez diaqnoz qoyulan nevroinkişaf pozuntularından birinə çevrilib. Halbuki əvvəllər bu vəziyyət əsasən uşaqlıq dövrünə aid problem hesab edilirdi.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, bu barədə psixoterapevtlər məlumat verərək bildiriblər ki, hazırda müraciətlərin ən böyük hissəsini məhz bu yaş qrupuna aid qadınlar təşkil edir. Həkimlər eyni zamanda, yüksək tədris yükü səbəbindən 12–17 yaşlı yeniyetmələr arasında da DEHB hallarının artdığını müşahidə edirlər.

 

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda DEHB uzun illər ərzində təşviş pozuntusu, emosional tükənmişlik (burnout) və ya perfektsionizm kimi qiymətləndirilə bildiyindən, düzgün diaqnoz çox vaxt yalnız yetkin yaşlarda qoyulur. Orqanizmdə estrogen səviyyəsi azaldıqda diqqət və motivasiyanın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan dopaminin səviyyəsi də aşağı düşür. Nəticədə DEHB-nin əlamətləri daha qabarıq şəkildə özünü göstərir, bəzi hallarda isə arterial təzyiqdə dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.

 

Həkimlər bildirirlər ki, rəqəmsal mühit də problemin dərinləşməsinə təsir göstərən amillərdəndir. Sosial şəbəkələrdə qısa videoların (reels) fasiləsiz izlənilməsi və dayanmadan gələn bildirişlər hətta sağlam insanlarda belə beynin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur və «yalançı DEHB» (pseudo-DEHB) təəssüratı yarada bilər. Həqiqətən DEHB-dən əziyyət çəkən şəxslərdə isə bu həyat tərzi pozuntunun əlamətlərini daha da ağırlaşdırır.

 

DEHB-nin əsas əlamətlərinə diqqəti cəmləməkdə çətinlik, unutqanlıq, impulsiv davranış, gündəlik işləri planlaşdırmaq və təşkil etməkdə problemlər daxildir. Yetkin yaşlı insanlarda bu vəziyyət çox vaxt xroniki prokrastinasiya, işlərin daim təxirə salınması və daxili nizamsızlıq hissi ilə müşayiət olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Polimer Materialları İnstitutunun alimlərinin yeni tədqiqat nəticələri açıqlanıb    
 Quba RMX-da 0–3 aylıq körpələrin planlı profilaktik müayinələri həyata keçirilir   
Hamilə pasiyent üzərində laparoskopik öd kisəsi əməliyyatı uğurla icra olunub
 Kolonoskopiyadan qorxmağa dəyərmi?   
Ağdaş Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı xəstəxanada müalicə alan şəhid anasını və gözdən əlil sakini ziyarət edib
 “Vərəmin aşkarlanması, nəzarətli müalicə və profilaktikasında ilkin səhiyyə xidmətinin rolu” mövzusunda regional praktik təlim keçirilib
İsmayıl Əfəndiyev Balakən Gömrük İdarəsində insan alverinə qarşı mübarizəyə dair təlim keçirib
ATU tələbələri Türkiyədə kliniki təcrübə proqramında iştirak ediblər
Neftçalada
 Naftalan Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında profilaktik peyvənd tədbirləri davam etdirilir   
 Mədə-bağırsaq qanaxmaları endoskopik üsulla necə dayandırılır?   
İsmayıllı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında kadr təyinatı
 Qəbələ RMX-da növbəti ağır cərrahi əməliyyat uğurla icra edilib   
 Əhalinin sağlam həyat tərzi və davranış risk amilləri ilə bağlı maarifləndirici tədbir keçirilib   
İİV infeksiyası ilə mübarizədə yeni yanaşmalar müzakirə olunub