Hormonlar və daxili xaos: Psixoterapevtlər qadınlarda DEHB hallarının artması ilə bağlı narahatlıq ifadə edirlər
20.07.2026 13:37

Diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DEHB) son illərdə 20–40 yaşlı qadınlarda daha tez-tez diaqnoz qoyulan nevroinkişaf pozuntularından birinə çevrilib. Halbuki əvvəllər bu vəziyyət əsasən uşaqlıq dövrünə aid problem hesab edilirdi.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, bu barədə psixoterapevtlər məlumat verərək bildiriblər ki, hazırda müraciətlərin ən böyük hissəsini məhz bu yaş qrupuna aid qadınlar təşkil edir. Həkimlər eyni zamanda, yüksək tədris yükü səbəbindən 12–17 yaşlı yeniyetmələr arasında da DEHB hallarının artdığını müşahidə edirlər.

 

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qadınlarda DEHB uzun illər ərzində təşviş pozuntusu, emosional tükənmişlik (burnout) və ya perfektsionizm kimi qiymətləndirilə bildiyindən, düzgün diaqnoz çox vaxt yalnız yetkin yaşlarda qoyulur. Orqanizmdə estrogen səviyyəsi azaldıqda diqqət və motivasiyanın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan dopaminin səviyyəsi də aşağı düşür. Nəticədə DEHB-nin əlamətləri daha qabarıq şəkildə özünü göstərir, bəzi hallarda isə arterial təzyiqdə dəyişikliklər də müşahidə oluna bilər.

 

Həkimlər bildirirlər ki, rəqəmsal mühit də problemin dərinləşməsinə təsir göstərən amillərdəndir. Sosial şəbəkələrdə qısa videoların (reels) fasiləsiz izlənilməsi və dayanmadan gələn bildirişlər hətta sağlam insanlarda belə beynin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb olur və «yalançı DEHB» (pseudo-DEHB) təəssüratı yarada bilər. Həqiqətən DEHB-dən əziyyət çəkən şəxslərdə isə bu həyat tərzi pozuntunun əlamətlərini daha da ağırlaşdırır.

 

DEHB-nin əsas əlamətlərinə diqqəti cəmləməkdə çətinlik, unutqanlıq, impulsiv davranış, gündəlik işləri planlaşdırmaq və təşkil etməkdə problemlər daxildir. Yetkin yaşlı insanlarda bu vəziyyət çox vaxt xroniki prokrastinasiya, işlərin daim təxirə salınması və daxili nizamsızlıq hissi ilə müşayiət olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
AQTA-nın KOB evlərində xidmət göstərən əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub