Alimlər Alzheimer xəstəliyinin beyin hüceyrələrini məhv etdiyi prosesi kəşf ediblər  
17.07.2026 14:52

Alimlər əvvəllər elmə məlum olmayan hüceyrə ölümü formasını müəyyən ediblər ki, bu da Alzheimer xəstəliyinə və digər neyrodegenerativ xəstəliklərə səbəb olur. Onların ümumi qənaətinə görə, bu xəstəliklər irəlilədikcə, beyin hüceyrələri sürətlə məhv olur. Karyoptoz adlanan bu proses gələcək terapiyalar üçün potensial hədəfə çevrilə bilər.

 

Aztibb.az www.sciencedaily.com-a istinadla xəbər verir ki, alimlər neyronların proteotoksik stresə necə reaksiya verdiyini araşdırıblar. Bu cür zülal yığılması Alzheimer xəstəliyinin və bir sıra digər demensiya formalarının əsas xüsusiyyətidir. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, neyronlar apoptoz kimi tanınmış mexanizmlər vasitəsilə ölmək əvəzinə, hüceyrənin ölməzdən əvvəl nüvənin tədricən parçalandığı fərqli bir prosesə məruz qala bilər.

 

Tədqiqatçıların fikrincə, karyoptoz hüceyrənin autofagiya-lizosom yolu kimi tanınan zülal təkrar emalı sistemi həddindən artıq yükləndikdə başlayır. Bu, nüvə örtüyünü qeyri-sabit hala gətirir, nüvənin strukturunu itirməsinə, DNT zədələnməsinin inkişafına və nüvə materialının hüceyrədən xaric edilməsinə səbəb olur. Komanda aşkar edib ki, bu proses sabitliyi p38 MAP kinaz siqnal yolu ilə tənzimlənən “Lamin B1” adlı zülaldakı dəyişikliklərlə idarə olunur.

 

Alimlər bu mexanizmi kök hüceyrələrindən əldə edilən becərilən neyronlar, meyvə milçəkləri və insan neyronları da daxil olmaqla bir çox laboratoriya modelində sınaqdan keçiriblər. Belə ki, p38 siqnal yolunun bloklanması nüvə zərfinə dəyən ziyanı azaldıb, neyronun sağ qalmasını yaxşılaşdırıb və xəstəliklə əlaqəli dəyişiklikləri minimuma endirib.

ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Çində Avrasiya Konqresində uşaqların neyroinkişaf sağlamlığında erkən aşkarlama və kompleks reabilitasiya üzrə beynəlxalq yanaşma əsas müzakirə mövzusu oldu
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Hamiləlikdə hemorroy niyə yaranır?
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
13 yaşlı pasiyentdə ağır dərəcəli onurğa əyriliyi uğurla cərrahi yolla aradan qaldırılıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub  
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər