Müasir tibb elmi insan sağlamlığının qorunması və ağır xəstəliklərin müalicəsində yeni imkanlar açan mühüm nailiyyətlərlə zənginləşməkdə davam edir. Regenerativ tibb və biotexnologiya sahəsində əldə olunan son nəticələr gələcəkdə orqan çatışmazlığından əziyyət çəkən milyonlarla insan üçün yeni ümidlər yarada bilər. Bu baxımdan ABŞ-da həyata keçirilən son eksperiment dünya elmi ictimaiyyətinin diqqət mərkəzinə düşüb.

Aztibb.az-ın www.space.com-a istinadən xəbərinə görə, Kaliforniyada yerləşən “Auxilium Biotechnologies” şirkəti Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (ISS) ilk dəfə olaraq canlı böyrək və qaraciyər toxumalarını 3D bioprint texnologiyası ilə hazırlamağa nail olub.

Məlumata əsasən, eksperiment şirkətin AMP-1 orbital bioprinteri vasitəsilə 2026-cı ilin iyun ayında həyata keçirilib. Layihədə istifadə olunan hüceyrə modelləri ABŞ-ın Wake Forest Regenerative Tibb İnstitutu tərəfindən hazırlanıb. Missiya çərçivəsində yalnız böyrək və qaraciyər toxumaları deyil, həmçinin qığırdaq toxumaları və 28 ədəd sinir bərpa implantı da istehsal olunub. Hazırlanan nümunələr daha sonra SpaceX Dragon yük kapsulu ilə Yerə qaytarılıb.

Wake Forest Regenerativ Tibb İnstitutunun direktoru professor Entoni Atala bildirib ki, mikroqravitasiya şəraitində hüceyrələrin daha bərabər paylanması regenerativ tibbin gələcəyi üçün mühüm üstünlüklər yaradır. Mütəxəssislərin fikrincə, kosmosda toxuma istehsalı gələcəkdə transplantasiya üçün süni orqanların hazırlanmasına, yeni dərmanların sınaqlarına və biotibbi məhsulların istehsalına əhəmiyyətli töhfə verə bilər.

Mənbə qeyd edir ki, Beynəlxalq Kosmik Stansiyada əvvəllər də bioprint üzrə sınaqlar aparılsa da, böyrək və qaraciyər kimi müxtəlif növ canlı toxumaların eyni missiya çərçivəsində uğurla hazırlanması dünya təcrübəsində ilk dəfə qeydə alınıb. Bu nailiyyət kosmik biotexnologiyanın kommersiya və klinik tətbiqləri istiqamətində mühüm mərhələ hesab olunur.