Görmə qabiliyyəti olmayan insanların beyni gözlənildiyindən fərqli inkişaf edir
18.07.2026 12:42

İnsan ömrü boyu heç vaxt vizual məlumat qəbul etmədikdə beyin necə inkişaf edir? Polşa və Almaniyadan olan alimlər bu suala cavab tapmaq üçün müasir beyin görüntüləmə texnologiyalarından istifadə edərək anadangəlmə görmə qabiliyyəti olmayan insanların beynində baş verən dəyişiklikləri araşdırıblar.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, nəticələr nüfuzlu "Science Advances" jurnalında dərc olunub. Tədqiqat Yagellon Universiteti Psixologiya İnstitutu və Maks Plank Koqnitiv və Neyrobiologiya Elmləri İnstitutu tərəfindən həyata keçirilib. 

Alimlər müəyyən ediblər ki, görmə təcrübəsinin olmaması beynin inkişafına əvvəllər düşünüldüyündən daha fərqli təsir göstərir. Bu nəticələr beynin inkişaf mexanizmləri və onun uyğunlaşma qabiliyyəti haqqında mövcud elmi təsəvvürləri yenidən nəzərdən keçirməyə imkan yaradır.

İnsan beyninin inkişafı biologiyanın ən mürəkkəb proseslərindən biri hesab olunur. Həyatın ilk illərində beyin sürətlə dəyişərək daha səmərəli fəaliyyət göstərməyə uyğunlaşır. Məsələn, ilk bir il ərzində beyin qabığının səth sahəsi təxminən 75 faiz, qalınlığı isə 30 faiz artır.

İnkişafın erkən mərhələsində beyin ehtiyac duyduğundan daha çox sinir əlaqəsi – neyronlar arasında bağlantılar yaradır. Sonrakı illərdə isə tez-tez istifadə olunan sinir yolları möhkəmlənir, istifadə olunmayan əlaqələr isə "sinaptik budama" (synaptic pruning) adlanan təbii proses nəticəsində aradan qaldırılır. Bu mexanizm beynin daha səmərəli və dəqiq işləməsini təmin edir.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Çində Avrasiya Konqresində uşaqların neyroinkişaf sağlamlığında erkən aşkarlama və kompleks reabilitasiya üzrə beynəlxalq yanaşma əsas müzakirə mövzusu oldu
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Hamiləlikdə hemorroy niyə yaranır?
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub