Havadakı mikroplastik hissəciklər təkcə insan sağlamlığı üçün deyil, iqlim üçün də ciddi təhlükə yarada bilər.

Aztibb.az "Nature Climate Change" jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya diqqət çəkib. Tədqiqata görə, rəngli mikroplastiklər Günəş şüalarını udaraq istiliyi saxlayır və qlobal istiləşməyə töhfə verir.

Tədqiqat ABŞ-ın Dyuk Universiteti və Çinin Fudan Universiteti alimləri tərəfindən aparılıb. Araşdırma göstərib ki, böyük plastik tullantılar parçalandıqca yaranan mikroplastik hissəciklər külək və dəniz spreyi vasitəsilə atmosferə yayılır.

Əvvəllər mikroplastiklərin demək olar ki, rəngsiz olduğu və günəş şüalarını əks etdirərək cüzi soyuducu təsir göstərdiyi düşünülürdü. Lakin kompüter modelləşdirilməsi və laboratoriya təcrübələri göstərib ki, atmosferdəki mikroplastiklərin əksəriyyəti müxtəlif rənglərə malikdir və zaman keçdikcə bu rənglər daha da tündləşir. Məhz bu xüsusiyyət onların istiliyi daha çox udmasına səbəb olur.

Alimlərin hesablamalarına görə, rəngli mikroplastiklərin istilik udma qabiliyyəti his (qara karbon) hissəciklərindən təxminən 16 faiz az olsa da, onların yaratdığı istiləşmə təsiri kifayət qədər əhəmiyyətlidir. Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, hazırda havadakı mikroplastiklərin yaratdığı istiləşmə effekti təxminən ildə 200 kömür elektrik stansiyasının təsiri ilə müqayisə oluna bilər.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, atmosferdə mikroplastiklərin ən çox toplandığı ərazilərdən biri Şimali Sakit okeanın subtropik dövranıdır. Burada okeanda toplanan plastik tullantılar dalğaların təsiri ilə yenidən havaya qalxaraq atmosferi çirkləndirir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, mikroplastiklərlə mübarizə təkbaşına iqlim dəyişikliyi problemini həll etməsə də, plastik tullantıların azaldılması, təkrar emalın genişləndirilməsi və ətraf mühitə plastik atılmasının qarşısının alınması həm iqlimin, həm də insan sağlamlığının qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.