Alimlər Yerin nə qədər insanı davamlı şəkildə təmin edə biləcəyini hesablayıblar
10.07.2026 13:11

Bəşəriyyət artıq uzun müddətdir ki, planetin ekoloji dayanıqlılıq həddini aşmış vəziyyətdə yaşayır.

 

Aztibb.az "Point" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, Yer kürəsinin əhalisi hazırda təxminən 8,3 milyard nəfərə çatıb ki, bu da bəşəriyyət tarixində qeydə alınan ən yüksək göstəricidir.

 

Alimlərin sözlərinə görə, 1960-cı illərə qədər əhali artımı iqtisadi inkişaf və elmi-texniki tərəqqi ilə paralel gedirdi. Lakin sonrakı dövrdə vəziyyət dəyişməyə başladı: əhali artım tempi zəifləsə də, planetin insanları zəruri resurslarla təmin etmək qabiliyyəti bu artımı qarşılamaq üçün kifayət etmədi. Tədqiqatçılar bu mərhələni "mənfi demoqrafik faza" adlandırırlar.

 

Bu prosesdə fosil yanacaqlardan geniş istifadə mühüm rol oynayıb. Bir tərəfdən, onlar istehsalın və əhali sayının artımını dəstəkləyib, digər tərəfdən isə iqlim dəyişikliyi, ətraf mühitin çirklənməsi və biomüxtəlifliyin azalması kimi ekoloji problemləri daha da dərinləşdirib.

 

Araşdırmanın nəticələrinə görə, Yerin uzunmüddətli ekoloji imkanları nəzərə alınarsa, planet təxminən 2,5 milyard nəfərlik daimi əhalini davamlı şəkildə təmin edə bilər. Bu göstərici ötən əsrin ortalarında müşahidə olunan əhali sayına uyğundur.

 

Müəlliflər hesab edirlər ki, ekoloji dayanıqlılıq həddinin aşılması artıq iqlim risklərinin artmasına, təbii ekosistemlərin deqradasiyasına, ərzaq və su ehtiyatları ilə bağlı problemlərin dərinləşməsinə səbəb olur. Bununla yanaşı, bu təsirlər regiondan və əhalinin rifah səviyyəsindən asılı olaraq müxtəlif formalarda özünü göstərir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
AQTA-nın KOB evlərində xidmət göstərən əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub