Eksperimental virus terapiyası ilə xərçəngə qalib gəldi - Alimin öz üzərində sınağı 
09.07.2026 09:45

Elm dünyası iki il öncə baş vermiş, etik müzakirələrə səbəb olan cəsarətli və qeyri-adi "özünü müalicə" hadisəsini yenidən gündəmə gətirib. Xorvatiyalı virusoloq Beata Halassy üçüncü dəfə təkrarlanan döş xərçəngi ilə mübarizədə standart müalicə üsullarının nəticə vermədiyini gördükdən sonra laboratoriyasında hazırladığı virus terapiyasını öz üzərində sınaqdan keçirmək qərarına gəlib. Onun öz bədəni üzərində apardığı bu eksperimental müalicə tibb tarixində nadir uğurlardan biri kimi qiymətləndirilir və xərçəng müalicəsində yeni perspektivlər yaradır.

 

Aztibb.az "Vaccines"jurnalının məluymatına istinadən yazır ki, Dr. Halassy müalicə zamanı xərçəng hüceyrələrini hədəf alan və immun sistemini aktivləşdirən onkolitik viroterapiya (OVT) metodundan istifadə edib. O, laboratoriyada hazırladığı qızılca və vezikulyar stomatit viruslarından ibarət xüsusi qarışığı birbaşa şiş nahiyəsinə yeridib. İki ay davam edən müalicə müddətində virusların stimullaşdırdığı immun cavab nəticəsində şişin nəzərəçarpacaq dərəcədə kiçildiyi, yumşaldığı və sağlam toxumadan ayrılaraq cərrahi əməliyyat üçün daha uyğun vəziyyətə gəldiyi müşahidə olunub.

Sonradan uğurlu cərrahi əməliyyat keçirən alim dörd illik müşahidə dövrünün sonunda xərçəngdən tamamilə azad olub. Bu hadisə xüsusilə müalicə imkanları məhdud olan bəzi xərçəng növlərində fərdiləşdirilmiş viroterapiyanın böyük potensiala malik olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, bu tədqiqat yalnız tibbi nəticələri ilə deyil, elmi nəşr mərhələsində üzləşdiyi çətinliklərlə də diqqət çəkib. Belə ki, Halassynin məqaləsi "təhlükəli özünümüalicə üsullarını təşviq edə biləcəyi" narahatlığı səbəbindən bir sıra elmi jurnallar tərəfindən qəbul edilməyib.

Nəhayət, tədqiqat elmi ictimaiyyətdə etik sərhədlərlə bağlı geniş müzakirələrə səbəb olub. Mütəxəssislər əldə olunan nəticəni ümidverici hesab etsələr də, klinik nəzarət olmadan belə fərdi müdaxilələrin ciddi həyati risklər daşıdığını və heç bir halda şəxsi təşəbbüslə təkrarlanmamalı olduğunu vurğulayırlar. Dr. Halassy isə öz təcrübəsinin gələcəkdə onkolitik viroterapiya sahəsində daha geniş elmi araşdırmaların aparılmasına stimul verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.

 

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub   
Rüfət Hacıəlibəyov səhiyyə nazirinin müavini təyin edilib - SƏRƏNCAM
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında yeni oftalmoloji dərs vəsaitinin təqdimatı keçirilib
Təranə Bayramova Böyük Britaniyada yüksək riskli hamiləliklərin idarə olunması üzrə qabaqcıl təcrübə ilə tanış olub
Sağlamlıq vərdişləri ailədə bir “mədəni irs” kimi formalaşmalıdır - MÜSAHİBƏ
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin
 Ağdaşın Eymur və Şordəhnə kəndlərində səyyar tibbi müayinələr aparılıb   
 Qobustan Rayon Mərkəzi Xəstəxanası tərəfindən səyyar tibbi müayinə təşkil olunub   
 Həzm sistemi poliplərinin endoskopik müalicə üsulları - EMR və ESD