Amerikalı alimlər balıq yağı haqqında populyar mifi təkzib etdilər
06.07.2026 12:45

Cənubi Kaliforniya Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, populyar balıq yağı əlavələrinin yaddaşa faydası və beynin qocalmasını ləngitməsi barədə təsəvvürlər əsassızdır.


Aztibb.az "eBioMedicine" jurnalında dərc olunan məqaləyə istinadən yazır ki, ikiillik klinik araşdırma sübut edib ki, omeqa-3 beyin toxumalarına uğurla daxil olsa da, Altsheymer xəstəliyindən qoruma təmin etmir. 

 

Təkcə amerikalılar hər il balıq yağı tərkibli müxtəlif qida əlavələrinə bir milyard dollardan çox pul xərcləyirlər. Bu cür səxavət, həmin əlavələrin beyin sağlamlığına kömək etdiyinə olan inamla izah olunur. Çox doymamış yağ turşularının idrak (koqnitiv) aparatını yaxşılaşdıran həyati əhəmiyyətli neyron əlaqələrini gücləndirdiyi barədə rəy olduqca geniş yayılıb.

 

Yeni və ciddi araşdırmaya yaşla bağlı demansın (ağıl zəifliyi) inkişafı üzrə genetik olaraq yüksək risk qrupuna daxil olan, yaşları 55 ilə 80 arasında dəyişən 365 yaşlı insan cəlb edilib. Onların yarısına hər gün böyük dozada omeqa-3 (xüsusilə DHA), digər yarısına isə plasebo (təsir qüvvəsi olmayan boş həblər) verilib.

 

Onurğa beyni mayesinin analizi göstərib ki, məhz qida əlavəsini qəbul edən insanların orqanizmində DHA səviyyəsi orta hesabla 17% artıb. Yəni, bu qida maddəsinin hematoensefalik baryeri aşaraq beyindəki lazımi nahiyələrə real olaraq çatması faktı elmi cəhətdən təsdiqlənib.

 

Bununla belə, keçirilən çoxsaylı koqnitiv testlər könüllülərdə hər hansı nəzərəçarpan əqli yaxşılaşma aşkar etməyib. Beynin aparat vasitəsilə skan olunması (MRT) zamanı isə məlum olub ki, balıq yağı yaddaşın formalaşmasında son dərəcə mühüm rol oynayan hippokampın yaşla bağlı fiziki kiçilməsini ləngitmir.

 

Tədqiqatçılar belə bir qənaətə gəliblər ki, orqanizm omeqa-3-ü kimyəvi cəhətdən təcrid olunmuş kapsullar şəklində deyil, balanslaşdırılmış Aralıq dənizi pəhrizinə daxil olan məhsullardan daha yaxşı mənimsəyir. Lakin beynin qocalmasını ləngitmək üçün təkcə bu da kifayət deyil. Pəhrizlə yanaşı, sağlam həyat tərzi, keyfiyyətli yuxu və imkan daxilində idmanla məşğul olmaq mütləqdir.

 

ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
Günəş şüalarının dəriyə təsiri və ondan necə qorunmalıyıq?
Professor Məhəmməd Kərimov Fransada EVF 2026 beynəlxalq konqresində iştirak edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında BLS təlimi keçirilib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Şamaxıda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Laçın RMX-da maarifləndirici təlim: “Allergik xəstəliklərin profilaktikası, erkən diaqnostikası, müalicəsi və risk faktorları” 
Səmimiyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən həkim  Minirə Baxşəliyeva - “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası 
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub   
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında yeni oftalmoloji dərs vəsaitinin təqdimatı keçirilib