Amerikalı alimlər balıq yağı haqqında populyar mifi təkzib etdilər
06.07.2026 12:45

Cənubi Kaliforniya Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, populyar balıq yağı əlavələrinin yaddaşa faydası və beynin qocalmasını ləngitməsi barədə təsəvvürlər əsassızdır.


Aztibb.az "eBioMedicine" jurnalında dərc olunan məqaləyə istinadən yazır ki, ikiillik klinik araşdırma sübut edib ki, omeqa-3 beyin toxumalarına uğurla daxil olsa da, Altsheymer xəstəliyindən qoruma təmin etmir. 

 

Təkcə amerikalılar hər il balıq yağı tərkibli müxtəlif qida əlavələrinə bir milyard dollardan çox pul xərcləyirlər. Bu cür səxavət, həmin əlavələrin beyin sağlamlığına kömək etdiyinə olan inamla izah olunur. Çox doymamış yağ turşularının idrak (koqnitiv) aparatını yaxşılaşdıran həyati əhəmiyyətli neyron əlaqələrini gücləndirdiyi barədə rəy olduqca geniş yayılıb.

 

Yeni və ciddi araşdırmaya yaşla bağlı demansın (ağıl zəifliyi) inkişafı üzrə genetik olaraq yüksək risk qrupuna daxil olan, yaşları 55 ilə 80 arasında dəyişən 365 yaşlı insan cəlb edilib. Onların yarısına hər gün böyük dozada omeqa-3 (xüsusilə DHA), digər yarısına isə plasebo (təsir qüvvəsi olmayan boş həblər) verilib.

 

Onurğa beyni mayesinin analizi göstərib ki, məhz qida əlavəsini qəbul edən insanların orqanizmində DHA səviyyəsi orta hesabla 17% artıb. Yəni, bu qida maddəsinin hematoensefalik baryeri aşaraq beyindəki lazımi nahiyələrə real olaraq çatması faktı elmi cəhətdən təsdiqlənib.

 

Bununla belə, keçirilən çoxsaylı koqnitiv testlər könüllülərdə hər hansı nəzərəçarpan əqli yaxşılaşma aşkar etməyib. Beynin aparat vasitəsilə skan olunması (MRT) zamanı isə məlum olub ki, balıq yağı yaddaşın formalaşmasında son dərəcə mühüm rol oynayan hippokampın yaşla bağlı fiziki kiçilməsini ləngitmir.

 

Tədqiqatçılar belə bir qənaətə gəliblər ki, orqanizm omeqa-3-ü kimyəvi cəhətdən təcrid olunmuş kapsullar şəklində deyil, balanslaşdırılmış Aralıq dənizi pəhrizinə daxil olan məhsullardan daha yaxşı mənimsəyir. Lakin beynin qocalmasını ləngitmək üçün təkcə bu da kifayət deyil. Pəhrizlə yanaşı, sağlam həyat tərzi, keyfiyyətli yuxu və imkan daxilində idmanla məşğul olmaq mütləqdir.

 

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev