İnsanlar tarixdə heç vaxt olmadığı qədər uzun yaşayırlar. Lakin ömür uzunluğunun artması həmişə sağlam qocalma demək deyil. Alimlər bunun səbəbini təkamüldə mövcud olan "seçmənin kölgəsi" (shadow of selection) nəzəriyyəsi ilə izah edirlər.

Aztibb.az "Nature Reviews Genetics" jurnalında dərc olunan məqləyə istinadən yazır ki, təkamül genetikləri Handan Melike Dönərtaş və Linda Partric tərəfindən aparılan araşdırmada böyük genetik məlumat bazaları təhlil edilib. Tədqiqat göstərir ki, təbii seçmə əsasən reproduktiv yaş dövrünə təsir göstərir. İnsan övlad sahibi olduqdan sonra isə sonrakı yaşlarda ortaya çıxan zərərli genetik dəyişikliklər təkamül tərəfindən kifayət qədər aradan qaldırılmır.

Bu səbəbdən gənclik dövründə faydalı olan, lakin yaşlandıqca müxtəlif xəstəliklərin riskini artıran genlər nəsildən-nəslə ötürülə bilir. Məsələn, reproduktiv yaşda üstünlük verən, lakin sonrakı illərdə xərçəng riskini artıran genetik xüsusiyyətlər təkamül baxımından "məqbul kompromis" hesab olunur.

Tədqiqatçılar yüz minlərlə insanın məlumatlarını əhatə edən araşdırmaları təhlil edərək yaşlı dövrdə təbii seçmənin zəiflədiyini təsdiqləyən sübutlar aşkar ediblər.

Alimlər həmçinin uzunömürlü bəzi heyvan növlərini, o cümlədən çılpaq köstəbək-siçanını araşdırıblar. Onların yaşlanmanı ləngidən bioloji mexanizmlərinin öyrənilməsi gələcəkdə insanlarda sağlam qocalma və yaşla əlaqəli xəstəliklərin qarşısının alınması üçün yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına kömək edə bilər.