Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi  
30.06.2026 09:13
Azərbaycanda transplantologiyanın inkişafı XX əsrin ikinci yarısından başlayıb.
 
Aztibb.az xəbər verir ki, ilk dövrlərdə orqan və toxuma transplantasiyası əsasən elmi-tədqiqat və eksperimental xarakter daşıyırdı. 1970–1980-ci illərdə hemodializ xidmətlərinin yaradılması böyrək transplantasiyasının inkişafı üçün mühüm zəmin yaratdı və həmin dövrdə ölkədə ilk böyrək transplantasiyası əməliyyatları həyata keçirilməyə başlandı.
 
 
Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq regionunda ilk uğurlu böyrək transplantasiyası akademik Mirməmməd Cavadzadənin rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən tibbi heyət tərəfindən Azərbaycanda icra olunub.
 
Müstəqillik illərində transplantologiyanın inkişafı daha da sürətləndi. Azərbaycanda ilk uğurlu qaraciyər transplantasiyası 12 dekabr 2008-ci ildə həyata keçirildi.
 
2025-ci il Azərbaycan transplantologiyası tarixində əlamətdar il kimi yadda qaldı. Fevral ayında ölkədə ilk dəfə meyit donordan orqan transplantasiyası uğurla həyata keçirildi. Həmin ilin oktyabr ayında isə Azərbaycanda, eyni zamanda Cənubi Qafqaz regionunda ilk ürək transplantasiyası əməliyyatı uğurla icra olundu.
 
Bu nailiyyətlərin əldə edilməsində beyin ölümü diaqnostikası sisteminin yaradılması, vahid informasiya sisteminin qurulması, tibb işçilərinin hazırlanması, maarifləndirmə fəaliyyətinin həyata keçirilməsi, orqan donorluğu və transplantasiya prosesinin koordinasiyasını təmin edən Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti mühüm rol oynadı.
 
Hazırda ölkədə meyit və canlı donorlar vasitəsilə böyrək, qaraciyər, sümük iliyi və digər orqan və toxumaların transplantasiyası uğurla həyata keçirilir. 2027-ci ildən etibarən ağciyər və ürək-ağciyər kompleksi transplantasiyalarının həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Müasir tibbi texnologiyaların tətbiqi, yüksəkixtisaslı kadr hazırlığı və dövlət dəstəyi nəticəsində transplantasiya xidmətlərinin əhatə dairəsi və imkanları davamlı olaraq genişlənir.
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub