Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi  
30.06.2026 09:13
Azərbaycanda transplantologiyanın inkişafı XX əsrin ikinci yarısından başlayıb.
 
Aztibb.az xəbər verir ki, ilk dövrlərdə orqan və toxuma transplantasiyası əsasən elmi-tədqiqat və eksperimental xarakter daşıyırdı. 1970–1980-ci illərdə hemodializ xidmətlərinin yaradılması böyrək transplantasiyasının inkişafı üçün mühüm zəmin yaratdı və həmin dövrdə ölkədə ilk böyrək transplantasiyası əməliyyatları həyata keçirilməyə başlandı.
 
 
Cənubi Qafqaz və Yaxın Şərq regionunda ilk uğurlu böyrək transplantasiyası akademik Mirməmməd Cavadzadənin rəhbərliyi ilə fəaliyyət göstərən tibbi heyət tərəfindən Azərbaycanda icra olunub.
 
Müstəqillik illərində transplantologiyanın inkişafı daha da sürətləndi. Azərbaycanda ilk uğurlu qaraciyər transplantasiyası 12 dekabr 2008-ci ildə həyata keçirildi.
 
2025-ci il Azərbaycan transplantologiyası tarixində əlamətdar il kimi yadda qaldı. Fevral ayında ölkədə ilk dəfə meyit donordan orqan transplantasiyası uğurla həyata keçirildi. Həmin ilin oktyabr ayında isə Azərbaycanda, eyni zamanda Cənubi Qafqaz regionunda ilk ürək transplantasiyası əməliyyatı uğurla icra olundu.
 
Bu nailiyyətlərin əldə edilməsində beyin ölümü diaqnostikası sisteminin yaradılması, vahid informasiya sisteminin qurulması, tibb işçilərinin hazırlanması, maarifləndirmə fəaliyyətinin həyata keçirilməsi, orqan donorluğu və transplantasiya prosesinin koordinasiyasını təmin edən Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti mühüm rol oynadı.
 
Hazırda ölkədə meyit və canlı donorlar vasitəsilə böyrək, qaraciyər, sümük iliyi və digər orqan və toxumaların transplantasiyası uğurla həyata keçirilir. 2027-ci ildən etibarən ağciyər və ürək-ağciyər kompleksi transplantasiyalarının həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Müasir tibbi texnologiyaların tətbiqi, yüksəkixtisaslı kadr hazırlığı və dövlət dəstəyi nəticəsində transplantasiya xidmətlərinin əhatə dairəsi və imkanları davamlı olaraq genişlənir.
ÇOX OXUNANLAR
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 11 yaşlı pasiyent üzərində cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir
Günəş şüalarının dəriyə təsiri və ondan necə qorunmalıyıq?
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub
Yardımlının Təşkən və Səpəradi kəndlərində tibbi AKSİYA
Mürəkkəb əməliyyat, peşəkar komanda və uğurlu nəticə
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Tibb işçilərinin bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində tədbir keçirilib
 RDM-də icbari tibbi sığorta çərçivəsində müxtəlif diaqnostik və cərrahi xidmətlər həyata keçirilir