Koma vəziyyətində olan xəstənin orqanizmində kənardan görünməyən, lakin olduqca mühüm dəyişikliklər baş verir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, şüur bağlı olsa belə, beyin xarici dünyadan gələn bəzi siqnalları qəbul etməyə davam edir, hərəkətsiz qalan bədən isə tədricən əzələ kütləsini itirməyə başlayır.

Aztibb.az "Medical news"a istinadən yazır ki, ABŞ-ın Cleveland Klinik Tibb Mərkəzi komanı “ağrıya və ya yüksək səslərə cavab verilməyən dərin şüursuzluq vəziyyəti” kimi xarakterizə edir. Bu vəziyyət beyin travmaları, infeksiyalar və digər ciddi sağlamlıq problemləri nəticəsində yarana bilər.

Koma üzərində 10 il araşdırma aparmış həkim Markus Tompson qeyd edir ki, zahirən hərəkətsiz görünən bədəndə əslində mürəkkəb bioloji proseslər davam edir.

Beyin məlumatları emal etməyə davam edirmi?

Doktor M.Tompsonun sözlərinə görə, komada olan xəstələrin beyninin bəzi hissələri xarici mühitdən gələn məlumatları emal etmək qabiliyyətini qismən saxlayır.

O bildirir ki, bəzi xəstələr, xüsusilə tanış səslərə, toxunmaya və ya ağrı qıcıqlarına qarşı müəyyən beyin reaksiyaları nümayiş etdirirlər. Bu isə göstərir ki, xəstə oyaq olmasa da, beyin müəyyən siqnalları qəbul etməyə davam edir.

Bununla belə, xəstələrin bu müddətdə nə hiss etdikləri və ya hansı təcrübələri yaşadıqları barədə dəqiq məlumat yoxdur. Bəzi insanlar komadan ayıldıqdan sonra həmin dövrü tamamilə xatırlamır, digərləri isə müəyyən səsləri və hissləri xatırladıqlarını bildirirlər.

Orqanizm öz əzələlərini itirməyə başlayır

Psixi vəziyyətlə müqayisədə koma zamanı baş verən fiziki dəyişiklikləri müşahidə etmək daha asandır. Hərəkətsizlik əzələ sisteminə ciddi təsir göstərir və “istifadəsizlik atrofiyası” adlanan prosesə səbəb olur.

Mütəxəssislərin məlumatı

ilk 24 saat ərzində əzələ atrofiyası prosesi başlayır;

1 həftə ərzində əzələ kütləsinin təxminən 5 faizi itirilir;

2 həftənin sonunda bu göstərici 10–15 faizə çatır;

1 ay sonra isə əzələ itkisi 30 faizə qədər yüksələ bilər.

Həkimlər vurğulayırlar ki, bu itkilər bədənin bütün hissələrində eyni səviyyədə baş vermir. Ayaq əzələləri qol əzələləri ilə müqayisədə daha sürətlə zəifləyir və əriməyə başlayır.

Fizioterapiya həyati əhəmiyyət daşıyır

Əzələ itkisi ilə yanaşı, oynaqları bir-birinə bağlayan toxumaların sərtləşməsi nəticəsində yaranan kontrakturalar da koma xəstələri üçün ciddi təhlükə yaradır. Bu vəziyyət barmaqların yumruq şəklində bükülməsi, dirsək və dizlərin hərəkətsiz qalması kimi qalıcı struktur dəyişikliklərinə səbəb ola bilər.

Bu riskləri azaltmaq məqsədilə fizioterapevtlər xəstələrin ətraflarını gün ərzində bir neçə dəfə passiv şəkildə hərəkət etdirirlər.