Uşaqlar–ekstrasenslər - Niyə böyüklər “kiçik Vanqalara” inanır?
13.06.2026 08:49

Uşaqların gələcək barədə danışdığı iddialar tez-tez sosial şəbəkələrdə və mediada böyük maraq doğurur və onları “yeni Vanqa” kimi təqdim edən hallara rast gəlinir.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, müxtəlif ölkələrdən olan uşaqlara dair belə hekayələr gələcəyi gördüyü iddia edilən kor oğlan, Vanqanın varisi adlandırılan fransız qız və ya Marsda yaşadığını söyləyən uşaqla bağlı illərdir internetdə yayılır. Lakin əsas sual onların həqiqətən xüsusi qabiliyyətə sahib olub-olmaması deyil, böyüklərin niyə uşaqları “gizli bilik daşıyıcısı” kimi qəbul etməsidir.

 

Məsələn, ağır xəstəliklər və çətin həyat yolu yaşamış bəzi uşaqların ətrafında media və sosial şəbəkələrdə tezliklə “kiçik görücü” obrazı formalaşdırılır. Psixoloji baxımdan bu fenomen xüsusilə böhran və qeyri-müəyyənlik dövrlərində güclənir. İnsanlar sadə və qəti cavablar axtardığı üçün uşaqların dediklərinə daha tez inanmağa meylli olurlar.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, uşaqlara olan yüksək etimad onların “saf və maraqsız” qəbul edilməsi ilə bağlıdır, lakin bu yanaşma manipulyasiya riskini də artırır. Çünki mediada bu hekayələr çox vaxt seçilmiş kadrlar, başlıqlar və montaj vasitəsilə daha sensasion şəkildə təqdim olunur.

 

Nəticədə uşaq real şəxsiyyətindən uzaqlaşaraq ictimai qorxuların və ümidlərin simvoluna çevrilir. Ekspertlər bildirirlər ki, belə hallara ehtiyatla yanaşmaq, uşaqları isə “proqnoz verən fiqur” kimi deyil, sadəcə inkişaf edən fərd kimi qəbul etmək vacibdir.

 

Psixoloqların fikrincə, uşaqları “ekstrasens” və ya “proqnoz verən fiqur” kimi təqdim etmək onların psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər vurğulayır ki, uşaqların dedikləri sözlər kontekstdən çıxarılmamalı və sensasiya məqsədilə şişirdilməməlidir. Valideynlər və media uşaqları qorumağa, onların normal inkişaf və şəxsi həyat hüququna üstünlük verməyə borcludur.

 
 
 
Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır