Uşaqlar–ekstrasenslər - Niyə böyüklər “kiçik Vanqalara” inanır?
13.06.2026 08:49

Uşaqların gələcək barədə danışdığı iddialar tez-tez sosial şəbəkələrdə və mediada böyük maraq doğurur və onları “yeni Vanqa” kimi təqdim edən hallara rast gəlinir.

 

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, müxtəlif ölkələrdən olan uşaqlara dair belə hekayələr gələcəyi gördüyü iddia edilən kor oğlan, Vanqanın varisi adlandırılan fransız qız və ya Marsda yaşadığını söyləyən uşaqla bağlı illərdir internetdə yayılır. Lakin əsas sual onların həqiqətən xüsusi qabiliyyətə sahib olub-olmaması deyil, böyüklərin niyə uşaqları “gizli bilik daşıyıcısı” kimi qəbul etməsidir.

 

Məsələn, ağır xəstəliklər və çətin həyat yolu yaşamış bəzi uşaqların ətrafında media və sosial şəbəkələrdə tezliklə “kiçik görücü” obrazı formalaşdırılır. Psixoloji baxımdan bu fenomen xüsusilə böhran və qeyri-müəyyənlik dövrlərində güclənir. İnsanlar sadə və qəti cavablar axtardığı üçün uşaqların dediklərinə daha tez inanmağa meylli olurlar.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, uşaqlara olan yüksək etimad onların “saf və maraqsız” qəbul edilməsi ilə bağlıdır, lakin bu yanaşma manipulyasiya riskini də artırır. Çünki mediada bu hekayələr çox vaxt seçilmiş kadrlar, başlıqlar və montaj vasitəsilə daha sensasion şəkildə təqdim olunur.

 

Nəticədə uşaq real şəxsiyyətindən uzaqlaşaraq ictimai qorxuların və ümidlərin simvoluna çevrilir. Ekspertlər bildirirlər ki, belə hallara ehtiyatla yanaşmaq, uşaqları isə “proqnoz verən fiqur” kimi deyil, sadəcə inkişaf edən fərd kimi qəbul etmək vacibdir.

 

Psixoloqların fikrincə, uşaqları “ekstrasens” və ya “proqnoz verən fiqur” kimi təqdim etmək onların psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislər vurğulayır ki, uşaqların dedikləri sözlər kontekstdən çıxarılmamalı və sensasiya məqsədilə şişirdilməməlidir. Valideynlər və media uşaqları qorumağa, onların normal inkişaf və şəxsi həyat hüququna üstünlük verməyə borcludur.

 
 
 
Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Təcrübəli infeksionist Nəzakət Salmanova vəfat edib
 Mərkəzi Klinikaya xadimə vəzifəsinə işçilər tələb olunur
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
İnkişaf, tərəqqi, sülh və təhlükəsizlik bəyannaməsi  
Bel ağrılarından sığortalanmağın ən effektiv yolu – İspaniyalı travmotoloq izah etdi
Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Cərrahiyyə şöbəsində “Mavi kod” simulyasiya təlimi keçirilib
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir   
Yeni Klinikanın Sterilizasiya bölməsinin müdiri “Həkim vaxtı” verilişinin qonağı olub