Hazırda insan sağlamlığına müxtəlif istiqamətlərdə təsir göstərən 13 vitamin məlumdur. Onların arasında şiş əleyhinə xüsusiyyətlərə malik olduğu düşünülən bir vitamin də var – bu, vitamin D-dir.
Aztibb.az "Frontiers in Nutrition" jurnalında dərc olunan eksperimentin nəticələrinə diqqət çəkib.
ABŞ-ın Viskonsin Universiteti–Medison alimlərinin fikrincə, D vitamini çoxsaylı faydaları ilə yanaşı, potensial xərçəng əleyhinə təsirə də malikdir. Bu nəticə laboratoriya siçanları və dəniz donuzları üzərində aparılmış bir sıra eksperimentlərin nəticələrinə əsasən əldə olunub.
Tədqiqat zamanı müəyyən edilib ki, D vitamini çatışmazlığı Kron xəstəliyi, Xoralı kolit və bağırsaq mikroflorasının pozulması ilə əlaqələndirilir, həmçinin qida maddələrinin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini çətinləşdirə bilər. Heyvanların qida rasionuna D vitamini əlavə edildikdə iltihab göstəricilərinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı və ümumi sağlamlıq vəziyyətinin yaxşılaşdığı müşahidə olunub.
Alimlər bu təsirlərin D vitamininin hüceyrədaxili reseptoru – VDR (Vitamin D Receptor) vasitəsilə baş verdiyini bildirirlər. Bu reseptor fosfat və kalsiumun mənimsənilməsini tənzimləməklə yanaşı, orqanizmdə iltihabəleyhinə və fibrozun qarşısını alan mexanizmləri də gücləndirir.
VDR vasitəsilə ötürülən siqnallar bağırsaq baryerinin sağlamlığını və mikrofloranın normal tərkibini qorumağa kömək edir. Bunun nəticəsində bağırsaqlardan litoxol turşusunun xaric olunması asanlaşır və kolorektal xərçəngin inkişaf riskinin azalmasına şərait yarana bilər.
Araşdırma həmçinin aktivləşmiş D vitamininin (daha dəqiq desək, onun reseptorunun) bağırsaq epiteli, immun hüceyrələri və mikrobiomla necə qarşılıqlı əlaqədə olduğunu ortaya qoyub. Alimlər hesab edirlər ki, bu kəşf bağırsaq sağlamlığının qorunmasına yönəlmiş yeni müalicə üsullarının hazırlanmasına zəmin yarada bilər.
Bununla belə, tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, D vitamininin xərçəngə qarşı təsirini qəti şəkildə təsdiqləmək üçün insanlar üzərində əlavə klinik araşdırmalara ehtiyac var.
Qeyd: Mövcud elmi sübutlar D vitamininin bəzi xərçəng növlərinin riskinə və ya gedişinə təsir göstərə biləcəyini göstərsə də, hazırda o, xərçəngin müalicəsi və ya profilaktikası üçün müstəqil vasitə kimi qəbul edilmir. D vitamini preparatlarının qəbulu həkim məsləhəti və laborator göstəricilər əsasında aparılmalıdır.
