Bəzən aylarla, hətta illərlə müəyyən dərman preparatları qəbul edirik və onların orqanizmdə qida maddələrinin balansına təsir göstərə biləcəyini nəzərə almırıq. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu vəziyyət “yatrogen çatışmazlıq” adlanır. Yəni vitamin və mineral çatışmazlığı birbaşa dərman müalicəsinin nəticəsi olaraq yaranır.
Aztibb.az "Echonedeli" portalına istinadən yazır ki, bu dəyişikliklər əksər hallarda ciddi əlamətlər ortaya çıxana qədər nəzərə çarpmır.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bəzi dərman qrupları vitamin və mineralların səviyyəsinə daha çox təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən uzunmüddətli müalicə zamanı orqanizmin vəziyyətinə nəzarət etmək vacibdir.
Hormonal kontraseptivlər: B qrup vitaminlərinə gizli təsir
Kombinə olunmuş oral kontraseptivlər reproduktiv yaşda olan qadınlar arasında ən geniş istifadə edilən preparatlardandır. Uzun müddət qəbul edildikdə onlar orqanizmdə B6, B9 (fol turşusu) və B12 vitaminlərinin, eləcə də E vitamininin səviyyəsinin azalmasına səbəb ola bilər.
Bundan əlavə, maqnezium və kalsium mübadiləsində dəyişikliklər yarana bilər ki, bu da zamanla sinir sisteminin fəaliyyətinə, sümük sağlamlığına və enerji səviyyəsinə təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, söhbət müalicədən imtina etməkdən deyil, mümkün riskləri bilmək və sağlamlıq göstəricilərini nəzarətdə saxlamaqdan gedir.
Mədə turşuluğunu azaldan preparatlar: mineral və vitaminlərin mənimsənilməsinə təsir
Proton nasosu inhibitorları (PNİ) mədə turşuluğunu azaltmaq üçün dünyada ən çox təyin olunan dərman qruplarından biridir. Lakin onların uzunmüddətli istifadəsi aşağıdakı dəyişikliklərlə əlaqələndirilir:
Maqnezium səviyyəsinin azalması;
B12 vitamininin mənimsənilməsinin zəifləməsi;
Dəmir, sink və C vitamininin sorulmasının pisləşməsi;
Sümük mineral sıxlığının azalması riskinin artması.
Bu səbəbdən belə preparatların həkim nəzarəti olmadan və profilaktik məqsədlə uzun müddət istifadəsi tövsiyə edilmir.
Sidikqovucular və arterial təzyiq dərmanları: vacib mikroelementlərin itkisi
Ödemlər və ürək-damar sistemi xəstəliklərinin müalicəsində geniş istifadə olunan ilgəkvari diuretiklər (sidikqovucular) orqanizmdən maqnezium və kalsiumun xaric edilməsini sürətləndirə bilər.
Nəticədə əzələ spazmları, yorğunluq hissi, ürək ritmində pozğunluqlar və sümük toxumasının zəifləməsi kimi problemlər yarana bilər. Buna görə də uzunmüddətli diuretik terapiya zamanı mikroelementlərin səviyyəsinin mütəmadi qiymətləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
