Hər il mayın 25-i bütün dünyada Ümumdünya Qalxanabənzər Vəzi Günü (World Thyroid Day) kimi qeyd edilir. Avropa Qalxanabənzər Vəzi Assosiasiyasının (ETA) təşəbbüsü ilə təsis olunmuş bu günün əsas məqsədi cəmiyyətin diqqətini endokrin sistemin ən mühüm orqanlarından biri olan qalxanabənzər vəzinin sağlamlığına cəlb etmək, bu sahədəki xəstəliklərin profilaktikası və erkən diaqnostikasının əhəmiyyətini vurğulamaqdır.
Aztibb.az xəbər verir ki, tibbi statistikaya görə, qalxanabənzər vəzi xəstəlikləri dünyada endokrin pozuntular arasında şəkərli diabetdən sonra ikinci yerdə qərarlaşıb. Hazırda planetimizdə yüz milyonlarla insan bu növ patologiyalardan əziyyət çəkir və bir çox hallarda xəstəlik gizli (simptomsuz) inkişaf etdiyi üçün insanlar öz problemlərindən xəbərsiz olurlar.
Mütəxəssislərin fikrincə, orqanizmdə maddələr mübadiləsi, ürək-damar sistemi, sinir fəaliyyəti və reproduktiv sağlamlıq birbaşa olaraq qalxanabənzər vəzinin ifraz etdiyi hormonlardan asılıdır. Xüsusilə anaların və uşaqların sağlamlığı üzərində qurulan gələcəyin modelində bu vəzinin funksiyalarının qorunması mühüm strateji əhəmiyyət kəsb edir. Hamiləlik dövründə yod çatışmazlığı və qalxanabənzər vəzi disfunksiyası uşaqların həm fiziki, həm də əqli inkişafına birbaşa mənfi təsir göstərir.
Bu xəstəliklərin yaranma səbəbləri arasında genetik faktorlar, xroniki stress, ekoloji amillər yer alsa da, ən geniş yayılmış səbəb bədəndəki yod çatışmazlığıdır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) tövsiyələrinə əsasən, bu patologiyaların qarşısını almaq üçün gündəlik qidalanmada yodlaşdırılmış duzdan və yodla zəngin dəniz məhsullarından istifadə edilməsi ən effektiv profilaktika üsuludur.
Ümumdünya Qalxanabənzər Vəzi Günü çərçivəsində tibb müəssisələri əhaliyə çağırış edərək xatırladır ki, xroniki yorğunluq, səbəbsiz çəki dəyişikliyi (arıqlama və ya piylənmə), saç tökülməsi, əsəbilik və boğaz nahiyəsində narahatlıq hiss edən şəxslər mütləq endokrinoloq müayinəsindən keçməli və qanda TTH (TSH) hormonunun səviyyəsini yoxlatmalıdırlar. Erkən diaqnoz gələcəkdə yarana biləcək daha ciddi fəsadların qarşısını almağın yeganə yoludur.
