Cəmi bir saat çirkli havaya məruz qalmaq beynin fəaliyyətini dəyişə bilər
25.05.2026 07:21

 

Birləşmiş Krallıq alimlərinin apardığı yeni klinik araşdırma göstərib ki, cəmi bir saat ərzində çirkli havaya məruz qalmaq beyin və tənəffüs sisteminin fəaliyyətində nəzərəçarpacaq dəyişikliklər yarada bilər.

 

Aztibb.az "Clean Air" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə diqqət çəkib.

 

Hazırda dünyanın bir çox ölkəsində hava keyfiyyəti standartları havadakı hissəciklərin miqdarına əsasən müəyyən edilir. Lakin yeni araşdırma göstərib ki, yalnız hissəciklərin sayı deyil, onların mənbəyi və kimyəvi tərkibi də insan sağlamlığı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

 

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Thomas Faerty rəhbərliyi altında alimlər ailəsində demensiya halları olan, yaşı 50-dən yuxarı 15 sağlam könüllünü araşdırmaya cəlb ediblər. İştirakçılar xüsusi qapalı kamerada 60 dəqiqə ərzində müxtəlif növ hava çirkləndiricilərinə məruz qalıblar.

 

Araşdırma zamanı beş fərqli şərait sınaqdan keçirilib: təmiz hava, odun tüstüsü, dizel mühərriki qazları, mətbəx tullantıları və limonen tərkibli təmizləyici vasitələrin yaratdığı sitrus aerozolu. Hər bir iştirakçı bütün bu mühitlərə ayrı-ayrılıqda məruz qalıb və testlər arasında iki həftə fasilə verilib.

 

Maraqlıdır ki, bütün hallarda havadakı bərk hissəciklərin konsentrasiyası eyni olub. Bu isə alimlərə müxtəlif çirkləndirici mənbələrin insan orqanizminə təsirini ayrıca qiymətləndirməyə imkan verib.

 

Tədqiqat nəticəsində müəyyən olunub ki, bəzi çirkləndiricilərdən sonra ağciyər funksiyasında nəzərəçarpacaq azalma müşahidə edilib. Xüsusilə odun tüstüsü və limonen aerozolundan sonra nəfəsvermə göstəriciləri zəifləyib. Dəyişikliklər klinik diaqnoz üçün yetərli olmasa da, alimlər sağlam insanlarda belə qısa müddətli təsirdən sonra ümumiyyətlə dəyişiklik gözləmədiklərini bildiriblər.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, bu nəticələr tənəffüs sistemi və beynin hava çirkliliyinin kimyəvi tərkibinə əvvəl düşünüləndən daha həssas olduğunu göstərir. Araşdırma həmçinin mövcud hava keyfiyyəti standartlarının yenidən nəzərdən keçirilməsinin vacibliyini gündəmə gətirir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Diaqnoz Tibb Mərkəzinin həkimi Türkiyədə beynəlxalq konqresdə iştirak edib
Şahbuz rayonunun Keçili kəndində tibbi müayinə aksiyası
 Ağdaş rayonunda Aşağı Nemətabad Ailə Sağlamlıq Mərkəzinin açılışı olub   
Laçın RMX-nın Qarıqışlaq kənd həkim məntəqəsinin tibb bacısı vəfat edib
Bakıda Türk Dünyası Kardio-Onkologiya Konqresi keçirilir
 “Təcili allerqologiya və kəskin toksiko-allergik vəziyyətlər: diaqnostika və müalicəyə müasir yanaşmalar” adlı simpozium keçirilib   
“Nevrologiyada tibbi genetika” adlı dərsliyin təqdimatı olub 
 ATU-nun Tədris Cərrahiyyə Klinikasında növbəti uğurlu ürək əməliyyatı   
Səhiyyə Nazirliyinin Antidopinq İntizam Komitəsinin iclası keçirilib
Xaçmazda tanınmış həkim vəfat edib
Bədən qoxusuna təsir edən qidalar
Məktəblərdə
“Perry Baromedical” hiperbarik oksigen terapiyası sistemləri Yeni Klinikanın Yeni Robotik Reabilitasiya Mərkəzində tətbiq olunur
Siyəzən RMX-da könüllü qanvermə aksiyası
 Famil Mustafa: