Cəmi bir saat çirkli havaya məruz qalmaq beynin fəaliyyətini dəyişə bilər
25.05.2026 07:21

 

Birləşmiş Krallıq alimlərinin apardığı yeni klinik araşdırma göstərib ki, cəmi bir saat ərzində çirkli havaya məruz qalmaq beyin və tənəffüs sisteminin fəaliyyətində nəzərəçarpacaq dəyişikliklər yarada bilər.

 

Aztibb.az "Clean Air" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə diqqət çəkib.

 

Hazırda dünyanın bir çox ölkəsində hava keyfiyyəti standartları havadakı hissəciklərin miqdarına əsasən müəyyən edilir. Lakin yeni araşdırma göstərib ki, yalnız hissəciklərin sayı deyil, onların mənbəyi və kimyəvi tərkibi də insan sağlamlığı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

 

Tədqiqatın aparıcı müəllifi, Thomas Faerty rəhbərliyi altında alimlər ailəsində demensiya halları olan, yaşı 50-dən yuxarı 15 sağlam könüllünü araşdırmaya cəlb ediblər. İştirakçılar xüsusi qapalı kamerada 60 dəqiqə ərzində müxtəlif növ hava çirkləndiricilərinə məruz qalıblar.

 

Araşdırma zamanı beş fərqli şərait sınaqdan keçirilib: təmiz hava, odun tüstüsü, dizel mühərriki qazları, mətbəx tullantıları və limonen tərkibli təmizləyici vasitələrin yaratdığı sitrus aerozolu. Hər bir iştirakçı bütün bu mühitlərə ayrı-ayrılıqda məruz qalıb və testlər arasında iki həftə fasilə verilib.

 

Maraqlıdır ki, bütün hallarda havadakı bərk hissəciklərin konsentrasiyası eyni olub. Bu isə alimlərə müxtəlif çirkləndirici mənbələrin insan orqanizminə təsirini ayrıca qiymətləndirməyə imkan verib.

 

Tədqiqat nəticəsində müəyyən olunub ki, bəzi çirkləndiricilərdən sonra ağciyər funksiyasında nəzərəçarpacaq azalma müşahidə edilib. Xüsusilə odun tüstüsü və limonen aerozolundan sonra nəfəsvermə göstəriciləri zəifləyib. Dəyişikliklər klinik diaqnoz üçün yetərli olmasa da, alimlər sağlam insanlarda belə qısa müddətli təsirdən sonra ümumiyyətlə dəyişiklik gözləmədiklərini bildiriblər.

 

Mütəxəssislərin fikrincə, bu nəticələr tənəffüs sistemi və beynin hava çirkliliyinin kimyəvi tərkibinə əvvəl düşünüləndən daha həssas olduğunu göstərir. Araşdırma həmçinin mövcud hava keyfiyyəti standartlarının yenidən nəzərdən keçirilməsinin vacibliyini gündəmə gətirir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub